Thị trường bán lẻ năng lượng tại Ấn Độ đang đối mặt với áp lực lạm phát lớn khi các doanh nghiệp lọc hóa dầu nhà nước liên tục điều chỉnh biểu giá bán ra để giảm thiểu lỗ kỹ thuật. Các doanh nghiệp lọc hóa dầu nhà nước (OMCs) tại Ấn Độ vừa tiếp tục nâng giá bán lẻ xăng và dầu diesel thêm khoảng 1% (tương đương dưới 1 Rupee/lít). Động thái này là một phần trong chiến lược phân kỳ tăng giá của Chính phủ nhằm vừa kiềm chế đà tăng trưởng quá nóng của nhu cầu tiêu thụ, vừa từng bước giải cứu biên lợi nhuận đang bị xói mòn nghiêm trọng của các nhà lọc dầu.
Sau đợt điều chỉnh mới nhất, mặt bằng giá nhiên liệu tại thủ đô New Delhi và các bang lân cận đã thiết lập các cột mốc mới: Xăng cơ bản đạt mức 99,51 Rupee/lít (tương đương khoảng 1,04 USD/lít); Dầu Diesel: Chạm ngưỡng 92,49 Rupee/lít.
Làn sóng điều chỉnh giá lần này được áp dụng đồng bộ tại các tập đoàn năng lượng chi phối hơn 90% thị phần bán lẻ Ấn Độ, bao gồm Indian Oil Corporation (IOCL), Bharat Petroleum Corp Ltd (BPCL) và Hindustan Petroleum Corp Ltd (HPCL). Đây là lần tăng giá thứ ba chỉ trong vòng một tuần, đẩy tổng mức tăng lũy kế của dầu diesel lên 5,5% và xăng lên 5%. Song song với đó, doanh nghiệp phân phối khí đốt Indraprastha Gas Ltd (IGL) cũng quyết định tăng 1% giá khí nén thiên nhiên (CNG) hóa lỏng.
Trước khi chuỗi tăng giá này bắt đầu vào ngày 15/5 (đợt tăng mạnh nhất hơn 3%, tương đương 3 Rupee/lít sau 4 năm đóng băng), các doanh nghiệp quốc doanh Ấn Độ đã phải gánh chịu mức lỗ kỹ thuật rất nặng. Đại diện BPCL từng thừa nhận doanh nghiệp bị thua lỗ từ 25–30 Rupee đối với mỗi lít dầu diesel và 10–14 Rupee trên mỗi lít xăng bán ra do giá dầu thô thế giới neo cao nhưng giá bán lẻ nội địa bị kiểm soát.
Để thấy rõ mức độ bao cấp và bóp nghẹt biên lợi nhuận của khối quốc doanh, hãy nhìn vào biểu giá của khối tư nhân vốn được quyền định giá theo thị trường tự do:
- Shell India đang phân phối xăng với giá trên 115 Rupee/lít.
- Giá dầu diesel tại các trạm sạc của Shell đã vượt ngưỡng 126 Rupee/lít.
Giới phân tích năng lượng nhận định, việc chia nhỏ các đợt tăng giá thành nhiều bước (mỗi lần khoảng 1%) là giải pháp tình thế của New Delhi nhằm tránh gây sốc nhiệt cho nền kinh tế và người tiêu dùng. Do dầu diesel là mạch máu của ngành vận tải logistics và nông nghiệp Ấn Độ, bất kỳ một cú sốc giá trực diện nào cũng có nguy cơ làm bùng phát lạm phát cấu trúc, đe dọa đà phục hồi kinh tế hậu khủng hoảng.