Theo báo cáo phân tích mới nhất của Goldman Sachs, bức tranh an ninh năng lượng toàn cầu đang bước vào vùng nguy hiểm khi tổng lượng dầu tồn kho (bao gồm cả dầu thô và thành phẩm) lao dốc xuống mức thấp nhất kể từ năm 2018. Rủi ro cốt lõi lúc này không chỉ nằm ở khối lượng sụt giảm, mà là “tốc độ bào mòn” (depletion rate) đang vượt ngoài tầm kiểm soát của các nhà điều hành.
Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy thực trạng cạn kiệt mang tính hệ thống, chịu tác động trực tiếp từ cú sốc nguồn cung do xung đột địa chính trị: Tổng dự trữ thương mại toàn cầu đã bốc hơi mạnh từ mức 8,2 tỷ thùng xuống chỉ còn 7,4 tỷ thùng; Lượng tồn kho hiện tại chỉ đủ sức “bao tiêu” (cover) khoảng 101 ngày nhu cầu tiêu thụ toàn cầu, và với tốc độ “đốt” hiện tại, ranh giới này sẽ lùi về mức 98 ngày ngay trong cuối tháng 5; Lượng tồn kho các sản phẩm lọc hóa dầu giảm mạnh từ 50 ngày (trước thềm xung đột Mỹ – Iran) xuống còn 45 ngày. Nhóm chịu tổn thương nặng nề nhất không phải là xăng hay diesel, mà là nhiên liệu bay (Jet fuel), Naphtha và khí đốt hóa lỏng (LPG).
Việc các kho chứa toàn cầu bị vắt kiệt mang đến những rủi ro vĩ mô vô cùng cực đoan. Trong thị trường hàng hóa, tồn kho đóng vai trò là bộ giảm xóc. Khi số ngày đáp ứng nhu cầu lùi về dưới ngưỡng 100 ngày, độ nhạy cảm giá sẽ tăng vọt theo cấp số nhân. Trong bối cảnh “chảo lửa” Trung Đông chưa hạ nhiệt, việc mất đi lớp đệm dự trữ đồng nghĩa với việc mọi tin đồn dù là nhỏ nhất cũng đủ sức tạo ra các xung động gãy khúc trên thị trường giao ngay.
Sự sụt giảm đột biến ở nhóm Jet fuel, Naphtha và LPG phơi bày một vấn đề cấu trúc: Hạn chế về năng lực lọc dầu và logistics nội vùng. Naphtha là nguyên liệu đầu vào thiết yếu của ngành hóa dầu, trong khi Jet fuel quyết định sinh mệnh ngành hàng không. Sự khan hiếm này cho thấy chuỗi cung ứng không chỉ thiếu dầu thô, mà hệ thống vận tải đa phương thức đang bất lực trong việc đưa thành phẩm đến đúng nơi cần đến. Tình trạng cạn kiệt dự trữ này sẽ tước đi quyền can thiệp giá của các ngân hàng trung ương. Khi rủi ro địa chính trị bị đóng đinh vào giá hàng hóa do không còn nguồn dự trữ để bình ổn, các nền kinh tế nhập khẩu ròng sẽ buộc phải đối mặt với một làn sóng lạm phát chi phí đẩy mới, đe dọa trực tiếp đến nỗ lực nới lỏng tiền tệ toàn cầu.
Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang vận hành trên một lớp băng cực mỏng. Khi vùng đệm phòng thủ bị phá vỡ, quyền định giá đã hoàn toàn tuột khỏi tay người tiêu dùng, để lại một nền kinh tế toàn cầu trần trụi trước mọi rủi ro gián đoạn từ các điểm nóng địa chính trị.