Các chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Vladimir Putin tới Trung Quốc gần đây được giới chuyên gia đánh giá là những nỗ lực chiến lược nhằm lôi kéo Bắc Kinh về phía mình. Tuy nhiên, mục tiêu thực tế và cấp bách hơn cả là tìm kiếm một giải pháp thỏa hiệp cho các vấn đề vận hành tổ hợp năng lượng toàn cầu trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang leo thang.
Trên thực tế, Trung Quốc ít chịu tác động tiêu cực hơn so với nhiều quốc gia nhập khẩu năng lượng khác khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. Nhờ sở hữu kho dự trữ dầu kỷ lục khoảng 1,25 tỷ thùng (đủ đáp ứng nhu cầu trong hơn 100 ngày), Bắc Kinh đã duy trì được sự ổn định cho thị trường nhiên liệu nội địa. Bên cạnh đó, chiến lược đa dạng hóa nguồn cung với việc tăng cường nhập khẩu qua các tuyến đường bộ từ Nga và Trung Á đã giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào khu vực Trung Đông.
Mặc dù vậy, áp lực lạm phát và chi phí năng lượng tăng cao vẫn là một thách thức đáng kể. Goldman Sachs đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong quý II xuống còn 4% (so với mức 4,8% trước đó). Với dự báo lạm phát năm 2026 lên tới 1,9%, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc có thể sẽ hoãn việc cắt giảm lãi suất, gây ảnh hưởng đến tiêu dùng nội địa và đầu tư tư nhân. Do đó, Bắc Kinh đang nỗ lực thúc đẩy việc chấm dứt xung đột tại Vịnh Ba Tư để khôi phục các chuỗi cung ứng truyền thống.
Từ phía Mỹ, Tổng thống Trump đang tận dụng thời cơ để đẩy mạnh xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt sang Trung Quốc. Sau khi các thỏa thuận thời Joe Biden bị hủy bỏ, thị trường đã ghi nhận những tín hiệu tích cực khi các tàu chở LNG từ Louisiana bắt đầu hướng về Trung Quốc vào đầu tháng 5. Đây được xem là một cử chỉ thiện chí từ cả hai phía nhằm tháo gỡ căng thẳng thương mại.
Đáng chú ý, dự án Alaska LNG và việc nới lỏng các quy định về môi trường tại Alaska kỳ vọng sẽ tăng sản lượng dầu thêm 13% vào năm 2026. Tổng thống Trump cũng bày tỏ sẵn sàng dỡ bỏ trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc liên quan đến việc mua dầu từ Iran, cho thấy Mỹ chấp nhận chính sách đa dạng hóa của Bắc Kinh để giành lấy thị phần.
Trong khi đó, Nga tiếp tục củng cố vị thế là đối tác năng lượng then chốt. Dự án Power of Siberia – 2 đi qua Mông Cổ với công suất 50 tỷ m3 mỗi năm đang trở thành ưu tiên hàng đầu của Bắc Kinh khi nguồn cung từ Qatar bị gián đoạn. Sự cạnh tranh giữa Mỹ và Nga tại thị trường Trung Quốc đang tạo ra một cục diện “tam giác dầu khí” đặc biệt, nơi mà sự thỏa hiệp và lợi ích kinh tế sẽ định hình lại cấu trúc chính trị năng lượng toàn cầu trong tương lai gần.