Từ ngày 01/01/2026, Bộ luật Thuế Liên bang Nga (Điều 421) đã chính thức áp dụng quy định mới về việc đóng phí bảo hiểm bắt buộc cho chức danh Giám đốc (Руководитель/Директор) của các công ty. Sự thay đổi này tác động trực tiếp đến dòng tiền của hàng ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), đặc biệt là mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn (ООО) do người Việt làm chủ, nơi Giám đốc đồng thời là người sáng lập duy nhất và thường không nhận lương để tối ưu hóa chi phí.
Trước đây, nhiều công ty chọn cách không trả lương cho Giám đốc (nhất là Giám đốc là người sáng lập duy nhất) hoặc ký hợp đồng làm việc bán thời gian với mức lương cực thấp để lách luật, từ đó không phải đóng hoặc đóng rất ít phí bảo hiểm xã hội.
Hiện tại, lỗ hổng này đã bị đóng lại. Luật mới quy định: Nếu mức lương của Giám đốc trong tháng thấp hơn mức lương tối thiểu vùng/liên bang (МРОТ – MROT) hoặc không được cộng dồn (không có lương), phí bảo hiểm vẫn phải được tính toán và nộp dựa trên mức MROT liên bang.
- Mức MROT liên bang (tại thời điểm 01/01/2026): 27.093 ₽
Các doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị sẵn ngân sách cố định hàng tháng cho khoản mục này. Cụ thể như sau:
Phí bảo hiểm bắt buộc tối thiểu
- Mức thuế suất tiêu chuẩn (30%): Dành cho các công ty thương mại, dịch vụ thông thường.
- Công thức:
27.093 ₽ × 30% = 8.127,90 ₽/tháng. - Đây là mức phí “sàn” (tối thiểu) mà doanh nghiệp bắt buộc phải nộp cho nhà nước mỗi tháng, dù công ty có hoạt động hay đang tạm ngừng, dù Giám đốc có nhận lương hay không.
- Công thức:
- Mức thuế suất ưu đãi: Nếu công ty của bạn thuộc lĩnh vực IT hoặc là doanh nghiệp SME có mức lương vượt 1,5 lần MROT và đủ điều kiện hưởng thuế suất ưu đãi (ví dụ 15%), thì nền tảng MROT vẫn được dùng để nhân với mức ưu đãi đó.
- Trường hợp lương cao hơn MROT: Nếu lương thực tế của Giám đốc cao hơn 27.093 ₽, phí bảo hiểm sẽ tiếp tục được tính trên mức lương thực tế (như quy định cũ).
Phí bảo hiểm tai nạn lao động (Травматизм)
Quy định mới không áp dụng cho khoản phí bảo hiểm rủi ro tai nạn lao động. Khoản này vẫn được tính dựa trên số lương thực tế được trả.
Lưu ý: Nếu bạn không trả lương cho Giám đốc, bạn không cần nộp phí tai nạn lao động, nhưng vẫn bắt buộc phải nộp khoản phí 8.127,90 ₽ bắt buộc nêu trên.
Nhiều chủ doanh nghiệp Việt Nam có thói quen áp dụng các nghiệp vụ nhân sự cũ để lách thuế. Tuy nhiên, Cục Thuế Liên bang (ФНС) đã chặn đứng các phương pháp này
- Nghỉ phép không lương (Отпуск зa свой счет): Việc đẩy Giám đốc vào trạng thái nghỉ không hưởng lương dài hạn không còn tác dụng. Chỉ cần tên của người đó vẫn nằm trong Sổ đăng ký tư cách pháp nhân quốc gia (ЕГРЮЛ – EGRYUL) với tư cách là Giám đốc, công ty vẫn phải nộp mức phí tối thiểu.
- Làm việc bán thời gian (Полставки): Dù Giám đốc chỉ làm việc 0,1 hay 0,5 thời gian (tương đương lương thực tế vài nghìn rúp), mức phí bảo hiểm đóng cho nhà nước vẫn bị ép lên mức MROT (tương đương nộp trên cơ sở 27.093 ₽).
- Giám đốc nhận chức giữa tháng: Phí bảo hiểm sẽ được chia tỷ lệ theo số ngày làm việc thực tế trong tháng, tính từ ngày được ghi nhận trên EGRYUL.
Cơ quan thuế (ФНС) hiện đang sử dụng hệ thống đối soát dữ liệu tự động rất nghiêm ngặt. Kế toán của doanh nghiệp phải nộp báo cáo này hàng quý. Nếu số tiền tại dòng 030 (cơ sở tính phí) thấp hơn MROT, hệ thống của FNS sẽ ngay lập tức báo “cờ đỏ”. Cục thuế sẽ tự động gửi yêu cầu giải trình, sau đó tự động truy thu khoản chênh lệch. Doanh nghiệp không nộp đủ sẽ bị phạt vi phạm hành chính và bị tính tiền lãi chậm nộp (пени) theo từng ngày. Nguy hiểm hơn, tài khoản ngân hàng của công ty có thể bị phong tỏa (блокировка счета) nếu phớt lờ yêu cầu truy thu từ FNS.
Để tránh những rắc rối pháp lý và tổn thất tài chính không đáng có tại nước sở tại, các chủ doanh nghiệp nên thực hiện ngay các bước sau:
- Yêu cầu kế toán trưởng rà soát lại bảng lương và báo cáo RSV của quý 1/2026. Đảm bảo mọi khoản phí đóng cho chức danh Giám đốc từ tháng 1/2026 đã tuân thủ mức sàn 8.127,90 ₽/tháng.
- Bổ sung khoản chi phí cố định ~100.000 ₽/năm (cho mức đóng tối thiểu) vào ngân sách hoạt động của công ty.
- Nếu bạn đang duy trì nhiều công ty “rỗng” (công ty không có hoạt động kinh doanh thực tế nhưng vẫn giữ đăng ký pháp nhân), hãy cân nhắc việc thanh lý/đóng cửa các pháp nhân này. Việc ngâm giấy phép giờ đây sẽ tiêu tốn của bạn gần 100.000 Rúp mỗi năm chỉ riêng cho tiền bảo hiểm của Giám đốc.