Cải cách thuế năm 2026 tại Liên bang Nga mang đến nhiều thay đổi quan trọng đối với các chế độ thuế đặc biệt như Hệ thống Thuế Đơn giản Hóa Tự động (АУСН), Hệ thống Thuế Đơn giản Hóa (УСН), và Hệ thống Thuế Bằng sáng chế (ПСН), cùng với những điều chỉnh về Thuế Giá trị gia tăng (НДС) và các khoản đóng góp bảo hiểm.
I. Hệ thống Thuế Đơn giản Hóa Tự động (АУСН)
АУСН là chế độ thí điểm, có thể được áp dụng tại Moscow, Vùng Moscow, Tatarstan, Vùng Kaluga và các khu vực đã thông qua luật áp dụng.
1. Điều kiện và Quy tắc chuyển đổi
- Chuyển đổi từ ОСНО (Hệ thống Thuế Chung): Chỉ có thể chuyển đổi từ đầu năm mới, cần nộp thông báo không muộn hơn ngày 31 tháng 12 năm hiện tại.
- Chuyển đổi từ УСН và Cá nhân kinh doanh (ИП): Có thể chuyển đổi từ ngày 1 của bất kỳ tháng nào, bằng cách nộp thông báo trước cuối tháng trước đó.
- Doanh nghiệp và Cá nhân kinh doanh mới đăng ký: Có thể áp dụng ngay АУСН bằng cách nộp thông báo trong vòng 30 ngày sau khi đăng ký.
- Cách thức thông báo: Có thể nộp thông báo qua tài khoản cá nhân trên trang web hoặc qua ngân hàng.
2. Giới hạn Cơ bản khi áp dụng АУСН
Các tổ chức và cá nhân kinh doanh áp dụng АУСН phải tuân thủ các giới hạn sau:
- Giới hạn thu nhập: Thu nhập trong năm trước hoặc năm hiện tại không quá 60 triệu rúp. (Lưu ý: Giới hạn 10 triệu rúp không áp dụng cho АУСН).
- Giới hạn nhân viên: Số lượng nhân viên trung bình hàng tháng không quá 5 người.
- Giới hạn tài sản cố định (ОС): Đối với tổ chức, giá trị sổ sách của tài sản cố định không quá 150 triệu rúp; đối với cá nhân kinh doanh (ИП) không có giới hạn này.
- Cổ phần tham gia: Tỷ lệ tham gia của các công ty khác trong vốn điều lệ của tổ chức không quá 25%.
- Tài khoản ngân hàng: Tài khoản ngân hàng phải được mở tại các tổ chức tín dụng nằm trong danh sách đặc biệt do FNS (Cơ quan Thuế Liên bang) công bố.
- Hoạt động bị cấm: Không được trả lương bằng tiền mặt, thuê lao động không cư trú, và không được hoạt động với vai trò là bên ký gửi (комиссионер) hoặc đại lý (агент).
3. Quy định về Thuế và Phí
- Thuế Thu nhập cá nhân (НДФЛ): Ngân hàng tính toán và nộp НДФЛ từ các khoản thanh toán cho cá nhân, dựa trên dữ liệu về thu nhập và các khoản khấu trừ tiêu chuẩn được gửi hàng tháng.
- Bảo hiểm xã hội:
- Bảo hiểm hưu trí/xã hội cho nhân viên: Không cần đóng theo mức thuế thống nhất.
- Bảo hiểm tai nạn lao động: Đóng một khoản cố định 2.750 rúp/năm (229,17 rúp/tháng) bất kể số lượng nhân viên.
- Bảo hiểm cá nhân kinh doanh (ИП): ИП không đóng bảo hiểm cho bản thân.
- Lưu ý: Việc miễn đóng góp bảo hiểm không làm giảm lương hưu hay thời gian đóng bảo hiểm của người lao động. Quỹ Hưu trí (ПФР) sẽ tính toán dựa trên dữ liệu thanh toán từ FNS và được bù đắp từ ngân sách liên bang.
- VAT (НДС): Không phải nộp НДС từ việc bán hàng.
- Báo cáo: Không cần nộp báo cáo thuế và phí bảo hiểm. Báo cáo kế toán và các phân mục 1.1 và 1.2 của ЕФС-1 vẫn nộp theo quy định chung. Kế toán vẫn được duy trì như các chế độ thuế khác.
- Thuế suất:
- Đối tượng “thu nhập”: 8%.
- Đối tượng “thu nhập trừ chi phí”: 20%.
- Thuế tối thiểu: 3% từ thu nhập.
- Thị trường trực tuyến (Marketplaces): Từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, АУСН có thể được áp dụng khi làm việc theo hợp đồng ủy thác, ký gửi hoặc đại lý, nhưng chỉ với tư cách là người đặt hàng (комитент) hoặc người ủy thác (принципал). Không được làm việc với tư cách là người thực hiện (комиссионер) hoặc đại lý (агент).
II. Hệ thống Thuế Đơn giản Hóa (УСН) và Thuế Giá trị gia tăng (НДС)
1. Mức thuế suất НДС Giảm trên УСН (áp dụng cho năm 2025)
Có thể áp dụng mức thuế suất НДС giảm 5% hoặc 7% trên УСН:
- Thuế suất 5%:
- Thu nhập năm trước không quá 250 triệu rúp, và công ty không được miễn НДС.
- Trong năm hiện tại, công ty bị mất quyền miễn НДС do thu nhập vượt quá 10 triệu rúp.
- Áp dụng cho đến khi tổng thu nhập từ đầu năm không quá 250 triệu rúp.
- Thuế suất 7%:
- Thu nhập năm trước không quá 450 triệu rúp.
- Trong năm hiện tại, công ty đã áp dụng miễn НДС hoặc mức 5% nhưng mất quyền do thu nhập vượt quá giới hạn tương ứng.
- Áp dụng cho đến khi tổng thu nhập từ đầu năm không quá 450 triệu rúp.
- Thời gian áp dụng: Các mức thuế suất НДС giảm 5% và 7% phải được áp dụng liên tục trong 12 quý.
2. Thay đổi giới hạn Thu nhập УСН năm 2026
- Hệ số giảm phát (Коэффициент-дефлятор) cho УСН năm 2026 là 1,090.
- Giới hạn thu nhập УСН mới năm 2026: Công ty có thể hoạt động trên УСН cho đến khi thu nhập không vượt quá 490,5 triệu rúp (450 triệu rúp × 1,09).
- Giới hạn thu nhập cho thuế suất НДС 5% mới năm 2026: 272,5 triệu rúp (250 triệu rúp × 1,09).
3. Các vấn đề khác về НДС
- Chuyển đổi từ ОСНО sang УСН: Khi chuyển đổi từ ОСНО sang УСН với miễn НДС hoặc mức thuế suất giảm, cần phải khôi phục НДС đầu vào đối với hàng tồn kho (MPZ) và các khoản tạm ứng đã cấp (hoàn toàn), và đối với tài sản cố định (ОС) và tài sản vô hình (НМА) (tỷ lệ theo giá trị còn lại).
- Thuế suất НДС năm 2026: Dự thảo luật quy định mức thuế suất НДС là 22% từ ngày 1 tháng 1 năm 2026.
III. Hệ thống Thuế Bằng sáng chế (ПСН)
1. Trường hợp không được áp dụng ПСН từ năm 2026
- Giới hạn Thu nhập: Doanh thu năm 2025 hoặc từ đầu năm 2026 vượt quá 10 triệu rúp. (Nếu kết hợp ПСН và УСН, thu nhập của cả hai chế độ được cộng lại).
- Vận tải hàng hóa bằng ô tô: Kể từ năm 2026, ПСН không áp dụng cho vận tải hàng hóa bằng ô tô.
- Bán lẻ: Bằng sáng chế bán lẻ chỉ có thể được cấp cho thương mại phân tán (развозная) và thương mại xách tay (разносная), tức là các đối tượng mạng lưới thương mại không cố định.
- Thương mại qua Marketplaces: Từ năm 2026, bị cấm sử dụng bằng sáng chế để bán hàng qua marketplaces. Tuy nhiên, có ngoại lệ cho Cá nhân kinh doanh (ИП) bán các sản phẩm tự sản xuất thông qua marketplace; trong trường hợp này, bằng sáng chế cho hoạt động sản xuất vẫn tiếp tục có hiệu lực.
2. Hậu quả khi mất quyền áp dụng ПСН
- Mất quyền: Nếu thu nhập vượt quá 10 triệu rúp, số lượng nhân viên trung bình vượt quá 15 người hoặc vi phạm các điều kiện khác, ИП sẽ mất quyền sử dụng ПСН.
- Chuyển đổi bắt buộc: Khi mất quyền, ИП được coi là đã chuyển sang Hệ thống Thuế Chung (ОСНО) hoặc sang УСН/ЕСХН ngay từ đầu kỳ tính thuế mà bằng sáng chế đã được cấp.
IV. Đóng góp Bảo hiểm và Lợi ích Nhà hàng, Khách sạn (Общепит)
1. Đóng góp bảo hiểm cho Giám đốc
- Từ năm 2026, không quan trọng việc giám đốc có đang nghỉ phép không lương hay không. Nếu các khoản tích lũy của họ thấp hơn MROТ (Mức lương tối thiểu), phí bảo hiểm sẽ được tính từ số tiền MROТ. Nếu các khoản tích lũy cao hơn, phí bảo hiểm sẽ được tính từ số tiền tích lũy đó (được tính theo tỷ lệ số ngày trong tháng nếu không làm việc đủ tháng).
2. Thuế suất Bảo hiểm Giảm
- Từ năm 2026, quyền áp dụng thuế suất bảo hiểm giảm sẽ chỉ được giữ lại cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (МСП) trong các ngành ưu tiên; danh sách cụ thể sẽ được Chính phủ LB Nga xác định sau.
3. Miễn НДС cho Doanh nghiệp Dịch vụ Ăn uống (Общепит)
- Giới hạn Thu nhập: Từ ngày 1 tháng 10 năm 2025, giới hạn thu nhập tối đa của các doanh nghiệp dịch vụ ăn uống để được miễn НДС được tăng từ 2 tỷ rúp lên 3 tỷ rúp.
- Điều kiện áp dụng: Việc miễn НДС sẽ được áp dụng nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Tổng thu nhập không vượt quá 3 tỷ rúp.
- Tỷ trọng thu nhập từ hoạt động chuyên môn (dịch vụ ăn uống) chiếm không dưới 70% tổng thu nhập.
- Mức chi trả trung bình hàng tháng cho cá nhân không thấp hơn mức lương trung bình tính toán hàng tháng trong khu vực cho loại hình hoạt động này.