Nửa đầu tháng 11 năm 2025 đã khắc họa một bức tranh rõ nét về sự xung đột dữ dội và gay gắt giữa các yếu tố cơ bản (cung-cầu) và rủi ro địa chính trị trên thị trường năng lượng toàn cầu. Giai đoạn này ban đầu chìm trong một bầu không khí bi quan nặng nề, với xu hướng giảm giá chiếm ưu thế hoàn toàn.
Theo thông tin từ các cơ quan hàng đầu, Giá dầu thô chuẩn Brent và WTI suy yếu đáng kể sau khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) và Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các Đồng minh (OPEC+) đồng loạt công bố các báo cáo hàng tháng. Nội dung cốt lõi của các báo cáo này đều xác nhận một thực tế: thị trường đang đối mặt với bức tranh dư cung ngày càng lớn hơn dự kiến, do sản lượng ngoài OPEC+ tăng mạnh và tăng trưởng nhu cầu bị điều chỉnh giảm.
Tâm lý giảm giá được củng cố thêm bởi các báo cáo tồn kho hàng tuần từ Mỹ. Dữ liệu cho thấy sự gia tăng bất ngờ và mạnh mẽ về lượng dầu thô dự trữ, thường là dấu hiệu cho thấy nhu cầu tiêu thụ nội địa của nền kinh tế lớn nhất thế giới đang yếu đi hoặc nguồn cung quá dồi dào.
Các dữ liệu kinh tế vĩ mô từ Trung Quốc, một trong những động lực tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ lớn nhất thế giới, tiếp tục gây thất vọng. Báo cáo Chỉ số Nhà quản lý Mua hàng (PMI) yếu kém, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất, cho thấy tốc độ phục hồi kinh tế đang chậm lại. Điều này làm dấy lên lo ngại về nhu cầu tiêu thụ năng lượng trong tương lai, khiến các nhà giao dịch dịch chuyển khỏi các hợp đồng dài hạn.
Trong khi các nhà phân tích đang tập trung vào các yếu tố cơ bản giảm giá, quỹ đạo thị trường đã đảo ngược một cách đột ngột và hoàn toàn chỉ trong 48 giờ cuối cùng của giai đoạn nửa tháng. Sự thay đổi này chứng minh rằng, trong thị trường dầu mỏ, rủi ro địa chính trị luôn là “quân át chủ bài” có thể ghi đè lên mọi phân tích cung-cầu.
Vào ngày 14/11, một cuộc tấn công bằng UAV được cho là do Ukraine thực hiện, đã nhắm vào cảng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng Novorossiisk của Nga trên Biển Đen – một trung tâm xuất khẩu huyết mạch. Việc cảng này bị tê liệt và phải tạm ngừng hoạt động đã đe dọa trực tiếp đến khoảng 2% nguồn cung dầu thô toàn cầu. Mặc dù sự gián đoạn có thể chỉ là tạm thời, cú sốc nguồn cung vật lý này ngay lập tức kích hoạt làn sóng mua vào điên cuồng.
Gần như đồng thời với cuộc tấn công ở Novorossiisk, lực lượng hải quân Iran đã bắt giữ một tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz là tuyến đường hàng hải chiến lược, nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ tiêu thụ của thế giới. Hành động của Iran không chỉ là một sự cố đơn lẻ mà còn làm dấy lên rủi ro địa chính trị cấp tính tại tuyến đường huyết mạch này. Rủi ro phong tỏa hoặc gián đoạn vận chuyển đã ngay lập tức được định giá vào hợp đồng dầu mỏ, đẩy giá lên cao.
Những cú sốc nguồn cung vật lý và tiềm ẩn này đã ngay lập tức làm lu mờ mọi lo ngại trước đó về dư cung và nhu cầu yếu kém. Nỗi sợ hãi mất nguồn cung ngắn hạn đã chiếm ưu thế tuyệt đối, tạo ra một bầu không khí căng thẳng trên thị trường dầu mỏ. Kết quả là, giá dầu đã tăng vọt mạnh mẽ và kết thúc giai đoạn nửa tháng với mức tăng nhẹ hàng tuần, một sự thay đổi hoàn toàn so với xu hướng giảm giá được thiết lập ban đầu. Nhiều nhà đầu tư hiện đang xem xét lại chiến lược, khi họ đối mặt với những bất ổn không lường trước được và sự biến động ngày càng gia tăng của giá cả. Thực tế này không chỉ ảnh hưởng đến các nhà sản xuất dầu mà còn khiến người tiêu dùng lo ngại về tình hình giá xăng trong tương lai gần.