3 sự kiện đáng chú ý trong tuần
- Thị trường dầu mỏ bị chấn động mạnh khi dữ liệu từ Mỹ cho thấy tồn kho dầu thô tăng vọt (EIA: 5.2 triệu thùng, API: 6.5 triệu thùng), trái ngược với kỳ vọng giảm. Sản lượng dầu thô Mỹ cũng đạt mức kỷ lục 13.651 triệu thùng/ngày. Sự kết hợp giữa nguồn cung tăng và nhu cầu yếu đã gây áp lực giảm giá đáng kể lên WTI và Brent.
- Các lệnh trừng phạt mới của Mỹ đối với các công ty năng lượng Nga Rosneft và Lukoil đã gây ra hỗn loạn thị trường. Lukoil thông báo bán tất cả tài sản quốc tế, trong khi các nhà máy lọc dầu lớn của Ấn Độ và Trung Quốc đã ngừng mua dầu Nga. Hậu quả là dầu thô của Nga tồn đọng trên biển và giá cước tàu chở dầu tăng vọt.
- Thị trường khí đốt toàn cầu phân hóa: Giá Henry Hub tại Mỹ tăng vọt lên trên 4.28 USD/MMBtu do xuất khẩu LNG lập kỷ lục 10 triệu tấn trong tháng 10 và tồn kho tăng ít hơn dự kiến. Ngược lại, giá TTF của Châu Âu và JKM của Châu Á ổn định, với kho dự trữ của Châu Âu đầy 83% dù có dự báo về đợt lạnh.
Thị trường dầu thô
Giá dầu thô giảm mạnh tuần này, với Brent và WTI lần lượt chốt ở mức 63.83 USD/thùng và 60.18 USD/thùng vào 7/11, bất chấp sự phục hồi nhẹ vào thứ Sáu. Nguyên nhân chính là do tồn kho dầu thô của Mỹ tăng bất ngờ, với EIA báo cáo tăng 5.2 triệu thùng và API là 6.5 triệu thùng trong tuần kết thúc 31/10.
Thị trường năng lượng đang dư cung nghiêm trọng. Dữ liệu gần đây cho thấy tồn kho dầu thô tăng 8.9 triệu thùng, trái ngược hoàn toàn với dự báo giảm 2.4-2.5 triệu thùng. Sản lượng dầu thô nội địa của Mỹ cũng đạt kỷ lục mới 13.651 triệu thùng/ngày trong tuần kết thúc 31/10, dù số lượng giàn khoan giảm. Điều này cho thấy hiệu quả sản xuất và công nghệ đang được cải thiện.
Nhu cầu yếu và triển vọng toàn cầu không mấy khả quan đã khiến giá dầu giảm. Lượng xăng động cơ và nhiên liệu chưng cất giảm lần lượt 2.1% và 1.7% so với năm ngoái. EIA và IEA dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu chậm chạp do môi trường vĩ mô khắc nghiệt, dẫn đến tích lũy tồn kho đáng kể và đẩy giá Brent xuống trung bình 52 USD/thùng vào năm 2026.
Tuần này, thị trường dầu mỏ cho thấy sự phân ly rõ rệt: các yếu tố cơ bản (giảm giá) và địa chính trị (tăng giá). Dù có lệnh trừng phạt lịch sử với các nhà sản xuất lớn của Nga, giá Brent và WTI vẫn giảm mạnh. Điều này cho thấy thị trường lo ngại về tình trạng dư cung hiện tại (tồn kho Mỹ tăng 5.2 triệu thùng, sản lượng kỷ lục 13.651 triệu thùng/ngày) hơn là thiếu hụt trong tương lai do lệnh trừng phạt.
Dòng chảy dầu của Nga
Các lệnh trừng phạt mới của Mỹ, được áp dụng vào 22/10/2025, nhắm vào các công ty dầu mỏ lớn nhất của Nga là Rosneft và Lukoil, đóng băng tài sản và cấm giao dịch với các cá nhân Mỹ. Quy tắc 50% tự động áp dụng các biện pháp trừng phạt cho các thực thể mà Rosneft hoặc Lukoil sở hữu từ 50% trở lên. Giấy phép rút lui sẽ hết hạn vào 21/11/2025.
Thị trường đã phản ứng nhanh chóng: vào 27/10, Lukoil tuyên bố sẽ bán tất cả tài sản quốc tế của mình do các biện pháp hạn chế. Tại Bulgaria, chính phủ đang gấp rút kiểm soát nhà máy lọc dầu Burgas thuộc sở hữu của Lukoil để tránh đóng cửa.
Tác động tài chính đã thể hiện rõ: doanh thu thuế từ dầu khí của Nga trong tháng 10 giảm 27% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 888.6 tỷ rúp (9.7 tỷ USD). Các khách hàng lớn nhất của Nga ở châu Á cũng rút lui: các nhà máy lọc dầu lớn của Ấn Độ (Reliance Industries, HPCL, BPCL, MRPL) đã tạm dừng các đơn đặt hàng mới đối với dầu thô của Nga cho các lô hàng tháng 12. Reliance Industries đã cắt giảm nhập khẩu dầu thô Nga 24% trong tháng 10. Tại Trung Quốc, Sinopec và PetroChina cũng đã hủy một số lô hàng của Nga. Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố vào 6/11 rằng Ấn Độ đã “phần lớn ngừng” mua dầu của Nga.
Việc người mua đồng loạt rút lui đã gây ra cú sốc lớn về hậu cần và giá cả. Giá dầu thô Urals của Nga đã giảm mạnh 2-4 USD/thùng so với Brent, và dầu ESPO (Thái Bình Dương) cũng giảm từ 1 USD/thùng xuống còn -0.50 USD/thùng, trung bình 59.20 USD/thùng, thấp hơn mức trần giá của G-7.
Hậu quả là chuỗi cung ứng bị gián đoạn nghiêm trọng. Lượng dầu thô Nga trên tàu chở dầu tăng kỷ lục hơn 380 triệu thùng, nhiều tàu chở dầu bị đưa vào danh sách đen đang mắc kẹt ngoài khơi Ấn Độ. Sự hỗn loạn này, cùng với các lệnh trừng phạt mới đối với “hạm đội bóng tối” của Nga, đã làm giảm số lượng tàu có sẵn và đẩy giá cước tàu chở dầu toàn cầu lên mức cao nhất trong 5 năm.
Các lệnh trừng phạt mới của Mỹ, nhắm vào nhà sản xuất (Rosneft và Lukoil) thay vì giá cả, đã khiến sản phẩm của họ trở nên “độc hại”. Đồng thời, các đồng minh của Mỹ cũng trừng phạt trực tiếp các tàu trong hạm đội bóng tối. Điều này làm gián đoạn chuỗi hậu cần từ hai phía, khiến các tập đoàn toàn cầu như Reliance hoặc Sinopec không dám mạo hiểm tiếp cận vốn và thị trường Mỹ để đổi lấy dầu thô Nga giảm giá. Rủi ro tuân thủ quá lớn đã gây ra phản ứng thị trường ngay lập tức.
Thị trường khí đốt tự nhiên & LNG toàn cầu
Trái với sự giảm giá của dầu mỏ, thị trường khí đốt tự nhiên toàn cầu phân hóa rõ rệt: giá tại Mỹ tăng vọt, trong khi Châu Âu và Châu Á vẫn ổn định thận trọng. Châu Âu đã chuẩn bị tốt cho mùa sưởi ấm, với kho dự trữ khí đốt của EU đạt 83% vào ngày 1/10 và duy trì mức này đến 3/11, được coi là an toàn.
Thị trường khí đốt toàn cầu đang trong tình trạng dễ bị tổn thương do dự báo thời tiết lạnh giá và sự cạnh tranh LNG, đặc biệt là nếu Châu Âu và Châu Á cùng lúc trải qua đợt lạnh. Giá khí đốt tự nhiên của Mỹ (Henry Hub) tăng liên tiếp, đạt 4.28 USD/MMBtu vào ngày 7/11, nhờ xuất khẩu LNG gần kỷ lục (10.1 triệu tấn vào tháng 10) và tồn kho tăng chậm (+33 Bcf). Trong khi đó, thị trường Châu Âu và Châu Á ổn định, với giá TTF Hà Lan giảm xuống 31.56 EUR/MWh và giá JKM giao dịch trong khoảng 11.00 – 11.19 USD/MMBtu. Mỹ đang củng cố vị thế nhà cung cấp năng lượng toàn cầu nhờ sản lượng dầu thô kỷ lục (13.651 triệu thùng/ngày) và xuất khẩu LNG kỷ lục.
Cập nhật chính sách
Ngày 2/11, OPEC+ (gồm Ả Rập Xê Út, Nga, UAE) đồng ý tăng sản lượng 137.000 thùng/ngày vào tháng 12, nhưng sẽ tạm dừng tăng sản lượng từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2026. Quyết định này nhằm đánh giá tác động của các lệnh trừng phạt mới của Mỹ đối với dầu Nga và chuẩn bị cho cả kịch bản giá tăng (nếu lệnh trừng phạt thành công) và giá giảm (nếu lệnh trừng phạt thất bại và thị trường dư cung). Đây là động thái “chờ xem” để duy trì khả năng sản xuất dự phòng.