Cuộc đại cải cách thuế tại Liên bang Nga (có hiệu lực từ 2025 và duy trì trong năm 2026) đã khiến nhiều chủ doanh nghiệp Việt Nam hoang mang. Với việc thuế Thu nhập doanh nghiệp (Налог на прибыль) tăng lên 25% và thuế Thu nhập cá nhân (НДФЛ) đối với tiền lương áp dụng thang lũy tiến lên đến 22%, nhiều người lo ngại việc rút lãi (chia cổ tức) sẽ bị đánh thuế quá nặng. Tuy nhiên, tin vui là Cổ tức (Дивиденды) có một “lối đi riêng” và được hưởng biểu thuế ưu đãi hơn hẳn so với tiền lương. Để rút tiền hợp pháp, an toàn và tối ưu hóa chi phí trong năm 2026, doanh nghiệp Việt Nam (hoạt động dưới mô hình công ty TNHH – ООО) cần nắm vững các quy tắc sau.
Điều kiện tiên quyết: Khi nào thì được chia cổ tức?
Bạn không thể cứ thấy có tiền trong tài khoản ngân hàng là tự ý rút ra chia. Theo Điều 29 Luật Liên bang số 14-ФЗ, công ty chỉ được phép chia cổ tức khi thỏa mãn toàn bộ các điều kiện sau:
- Có lãi ròng thực tế: Công ty phải có lợi nhuận giữ lại (Чистая прибыль) dựa trên Báo cáo tài chính (Баланс).
- Tài sản ròng khỏe mạnh: Giá trị Tài sản ròng (Чистые активы) phải LỚN HƠN Vốn điều lệ (Уставный капитал) và Quỹ dự phòng. Nếu chia xong mà tài sản ròng tụt xuống thấp hơn vốn điều lệ, việc chia cổ tức đó là trái luật.
- Đã gom đủ vốn: 100% Vốn điều lệ đã được các thành viên đóng đủ thực tế.
- Không có nguy cơ phá sản: Công ty không ở trong tình trạng phá sản và việc trả cổ tức không đẩy công ty đến bờ vực mất khả năng thanh toán.
Thuế Cổ tức năm 2026: Không bị áp mức trần 22%
Một sai lầm rất phổ biến hiện nay là lầm tưởng thu nhập từ cổ tức sẽ bị cộng dồn với tiền lương để chịu mức thuế TNCN cao nhất là 22%. Thực tế luật 2026 quy định rất rõ: Cổ tức là một Cơ sở tính thuế độc lập (отдельная налоговая база) và không bị cộng gộp với các thu nhập khác.
Đối với Cổ đông là CÁ NHÂN (Nộp thuế НДФЛ)
| Tình trạng cư trú (trong năm tính thuế) | Tổng số Cổ tức nhận được | Mức thuế suất | Công thức tính thuế phải nộp |
| Cư trú (Резидент) | Dưới 2.400.000 Rúp | 13% | Tổng số tiền × 13% |
| Cư trú (Резидент) | Trên 2.400.000 Rúp | 15% | 312.000 Rúp + 15% cho phần tiền vượt quá 2,4 triệu |
| Không cư trú (Нерезидент) | Bất kỳ số tiền nào | 15% | Tổng số tiền × 15% |
(Lưu ý luật mới: Kể từ 2026, nếu cá nhân người nhận bị Bộ Tư pháp Nga liệt vào danh sách “Đại lý nước ngoài” – Иноагент, mức thuế suất sẽ bị phạt cố định là 30%).
Đối với Cổ đông là PHÁP NHÂN (Nộp thuế Налог на прибыль)
Nếu cổ đông của công ty bạn không phải là cá nhân mà là một công ty khác (ví dụ: Công ty mẹ tại Việt Nam, hoặc một công ty đầu tư khác tại Nga):
- Công ty Nga nhận cổ tức: Thuế suất tiêu chuẩn là 13%. (Đặc biệt: Được miễn 0% nếu công ty mẹ đã sở hữu ít nhất 50% cổ phần liên tục trên 365 ngày).
- Công ty nước ngoài nhận cổ tức: Thuế suất mặc định là 15%. Tuy nhiên, nếu khai báo áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (СИДН) giữa Việt Nam và Liên bang Nga, mức thuế này có thể được điều chỉnh giảm.
Quy trình 4 bước chi trả cổ tức
Công ty của bạn đóng vai trò là Đại lý thuế (Налоговый агент). Tức là, công ty phải tự tính toán, tự giữ lại tiền thuế để nộp cho Nhà nước, và chỉ chuyển phần tiền “đã trừ thuế” (thực nhận) cho cổ đông. Cổ đông cá nhân không phải tự đi nộp!
- Bước 1: Chốt Báo cáo tài chính. Kế toán trưởng phải lập báo cáo tài chính (theo quý, 6 tháng, 9 tháng hoặc năm). Các chuyên gia khuyên nên chia cổ tức theo Năm (за год) để tránh rắc rối phải tính toán nộp lại nếu các quý cuối năm kinh doanh thua lỗ.
- Bước 2: Ra Quyết định (Решение / Протокол). Tổ chức họp Đại hội đồng thành viên để ra Quyết định chia cổ tức. Văn bản bắt buộc phải ghi rõ: Tổng số lợi nhuận được chia, tỷ lệ nhận của từng người (phải tương ứng với tỷ lệ góp vốn), và thời hạn chi trả.
- Bước 3: Khấu trừ thuế tại nguồn. * Ví dụ: Bạn là người cư trú Nga (Резидент) và công ty quyết định chia cho bạn 3.000.000 Rúp cổ tức.
- Thuế 13% cho 2.400.000 Rúp đầu tiên = 312.000 Rúp.
- Thuế 15% cho 600.000 Rúp còn lại = 90.000 Rúp.
- Tổng thuế công ty phải nộp thay bạn: 402.000 Rúp.
- Số tiền bạn nhận về tài khoản cá nhân: 3.000.000 – 402.000 = 2.598.000 Rúp.
- Bước 4: Thanh toán và Nộp thuế. Luật Nga yêu cầu công ty phải thanh toán tiền cổ tức cho thành viên trong vòng tối đa 60 ngày kể từ ngày ký Quyết định (trừ khi Điều lệ quy định ngắn hơn). Tiền thuế giữ lại phải được nộp vào Ngân sách thông qua Tài khoản thuế hợp nhất (ЕНС) theo đúng thời hạn quy định của Cơ quan Thuế.
VBC Khuyến cáo:
Trước đây, nhiều doanh nghiệp lách luật bằng cách rút tiền dưới dạng “Cho vay cá nhân vô thời hạn” hoặc “Đưa vào chi phí mờ ám”. Tuy nhiên, với hệ thống giám sát AI của Cục Thuế Nga (ФНС) đang ngày càng khép chặt trong năm 2026, những khoản vay này rất dễ bị thanh tra quy kết lại thành cổ tức lậu và phạt nặng.
Chia cổ tức chính thống là con đường minh bạch và an toàn nhất để đưa tiền về túi. Hãy luôn kiểm đếm cẩn thận số ngày bạn lưu trú tại Nga để xác định đúng trạng thái Cư trú (Резидент) hay Không cư trú (Нерезидент) trước khi ký biên bản chia tiền, vì việc mất quyền hưởng mức thuế 13% cho 2,4 triệu Rúp đầu tiên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền của bạn!