Các quốc gia thuộc nhóm G7 và Cơ quan Năng lượng Quốc tế đang tiến hành thảo luận sâu rộng về kế hoạch giải phóng từ 300 đến 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Mục tiêu cốt lõi của động thái này là nhằm thiết lập một rào cản , ngăn chặn đà tăng phi mã của giá dầu thô trên thị trường giao ngay. Giới lãnh đạo G7 đang thể hiện sự lo ngại sâu sắc trước nguy cơ mất kiểm soát giá cả. Các phân tích chỉ ra rằng, nếu giá dầu thô vượt qua ngưỡng kháng cự tâm lý 150 USD/thùng, một loạt các phản ứng dây chuyền tiêu cực sẽ bị kích hoạt.
Đáng chú ý nhất là hiện tượng gọi vốn ký quỹ hàng loạt trên các sàn giao dịch, đẩy biểu đồ giá dầu đi theo một quỹ đạo tăng dốc đứng, tương tự như chu kỳ bứt phá của thị trường vàng với độ trễ khoảng một năm. Việc dự đoán điểm dừng của chu kỳ tăng giá này là vô cùng khó khăn. Ở thời điểm hiện tại, mọi nỗ lực đều dồn vào việc bảo vệ hành lang giá dầu hiện hành và những thông tin khả quan bước đầu đã tạo ra tác động làm dịu thị trường, kéo giá dầu lùi bước khỏi mức đỉnh cục bộ 120 USD/thùng.
Quyết định xả kho dự trữ chiến lược thực chất là một biện pháp mua thời gian của các nền kinh tế lớn. Khối lượng dầu được giải phóng chỉ có khả năng lấp đầy khoảng trống thâm hụt nguồn cung trong một khoảng thời gian ngắn hạn. Trong kịch bản tồi tệ nhất khi toàn bộ các tuyến đường xuất khẩu từ khu vực Vùng Vịnh bị phong tỏa hoàn toàn, lượng dầu bổ sung này chỉ đủ sức duy trì hoạt động kinh tế toàn cầu từ 15 đến 20 ngày. Nếu các tuyến đường thay thế qua Biển Đỏ từ KSA, hoặc qua Biển Ả Rập từ UAE và Iran vẫn được duy trì, thời gian cầm cự có thể được kéo giãn lên mức 40 ngày. Hệ thống kho dự trữ của các quốc gia thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế hiện đang nắm giữ khoảng 1,2 tỷ thùng dầu dự trữ chiến lược, cộng hưởng với khoảng 600 triệu thùng dự trữ công nghiệp thuộc quyền quản lý của nhà nước. Với tổng quy mô này, một lệnh phong tỏa toàn diện tại eo biển Hormuz sẽ vắt kiệt các kho dự trữ trong vòng ba tháng. Nếu xuất khẩu từ KSAre và UAE không bị ảnh hưởng, sức chịu đựng có thể kéo dài thêm đến nửa năm.
Tuy nhiên, hệ lụy dài hạn của chính sách này lại tiềm ẩn những rủi ro vĩ mô to lớn. Theo nguyên tắc vận hành, mọi thùng dầu được xuất ra từ kho dự trữ quốc gia ngày hôm nay đều phải được mua bù lại vào một thời điểm trong tương lai để đảm bảo an ninh năng lượng. Chính áp lực mua bổ sung khổng lồ này sẽ vô hình trung tạo ra một lực đỡ vô cùng vững chắc cho mặt bằng giá dầu thế giới. Việc Cơ quan Năng lượng Quốc tế càng mạnh tay xả kho ở hiện tại sẽ càng củng cố cho chu kỳ giá năng lượng đắt đỏ kéo dài trong các quý tiếp theo. Yếu tố đầu cơ tài chính cũng sẽ tận dụng triệt để cơ hội này.
Khi dầu thô trong các kho dự trữ chiến lược cạn dần, phần bù rủi ro mà các nhà đầu cơ đòi hỏi trên mỗi thùng dầu sẽ tăng vọt. Bài học từ các đợt khủng hoảng trước đây, khi nguồn dự trữ chiến lược của Mỹ được sử dụng để can thiệp thị trường nhưng chưa bao giờ được phục hồi hoàn toàn, cho thấy tính rủi ro cao của công cụ này. Bức tranh toàn cảnh đang phác họa một sự chuyển dịch căn bản về hình thái khủng hoảng, từ mô hình hình chữ V với biên độ biến động mạnh nhưng kết thúc nhanh chóng, sang mô hình hình chữ L, nơi giá cả tăng sốc và neo chặt ở mức đỉnh trong một thời gian rất dài.
Nhìn vào mạng lưới dịch chuyển dầu thô toàn cầu hiện nay, sự phụ thuộc của các nền kinh tế lớn vào một vài trung tâm khai thác đang trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết. Khu vực Trung Đông tiếp tục là trung tâm xuất khẩu lớn nhất thế giới, duy trì các dòng chảy năng lượng khổng lồ hướng về Trung Quốc, châu Âu, Ấn Độ và các khu vực khác tại châu Á. Sự thống trị này đồng nghĩa với việc bất kỳ rạn nứt nào trong khu vực cũng sẽ tạo ra những chấn động toàn cầu.
Trong bối cảnh phân mảnh của thị trường hiện nay, Liên bang Nga đang khẳng định vai trò là một điểm tựa vững chắc cho an ninh năng lượng của khu vực châu Á. Khối lượng xuất khẩu dầu thô khổng lồ từ Nga đã được tái định tuyến thành công sang các thị trường trọng điểm như Trung Quốc và Ấn Độ. Việc duy trì ổn định dòng chảy năng lượng từ Nga không chỉ giúp hai cỗ máy kinh tế lớn nhất châu Á vận hành trơn tru mà còn đóng góp trực tiếp vào việc tái cân bằng cấu trúc cung cầu toàn cầu. Sự hiện diện của nguồn cung từ Nga chiếm tỷ lệ phần trăm đáng kể trong khu vực giúp hạ nhiệt áp lực cạnh tranh gay gắt tại thị trường châu Á, gián tiếp tạo ra một môi trường giá cả bớt khắc nghiệt hơn cho các quốc gia nhập khẩu lân cận.
Đối với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam, tác động từ một cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài hình chữ L là một thách thức vĩ mô cần được đánh giá nghiêm túc. Mặc dù Việt Nam duy trì hoạt động khai thác dầu thô nội địa, cơ cấu kinh tế vẫn đòi hỏi khối lượng lớn xăng dầu tinh chế và các nguồn năng lượng nhập khẩu khác như LNG để phục vụ sản xuất và phát điện. Việc giá dầu thô duy trì ở mức cao trong dài hạn sẽ trực tiếp khuếch đại chi phí đầu vào của hầu hết các ngành công nghiệp, đẩy chi phí logistics lên cao và đặt ra bài toán hóc búa về kiểm soát lạm phát nhập khẩu.
Để bảo vệ đà tăng trưởng, việc đa dạng hóa nguồn cung và xây dựng các liên kết năng lượng bền vững là mệnh lệnh chiến lược. Trong bối cảnh này, vai trò tích cực của Nga mở ra nhiều không gian hợp tác chiến lược cho Việt Nam. Việc thắt chặt quan hệ thương mại năng lượng với các đối tác từ Liên bang Nga mang lại cơ hội thiết lập các hợp đồng cung cấp dài hạn với điều khoản ổn định, giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá giao ngay và hạn chế sự phụ thuộc vào các tuyến cung ứng truyền thống đang tiềm ẩn nhiều bất ổn.
VBC chuyên cung cấp các giải pháp tư vấn chiến lược, tình báo thị trường và xúc tiến thương mại song phương nhằm hỗ trợ tối đa các doanh nghiệp trong việc kết nối và phát triển kinh doanh tại thị trường Á Âu.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng quốc tế đang đối mặt với những thách thức chưa từng có, VBC mang đến các giải pháp chuyên gia và dịch vụ thực tiễn nhằm giúp các doanh nghiệp và tổ chức tại Việt Nam vững bước vượt qua sóng gió. VBC có thể thực hiện thiết kế lại toàn bộ chiến lược mua sắm năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam thiết lập các kênh nhập khẩu trực tiếp từ các tập đoàn năng lượng hàng đầu của Nga. Hoạt động này loại bỏ các khâu trung gian, tối ưu hóa chi phí vận hành và đảm bảo sự liền mạch của chuỗi cung ứng trong dài hạn. Bên cạnh đó, VBC cung cấp dịch vụ thiết kế các công cụ tài chính phái sinh và chiến lược phòng ngừa rủi ro giá cả thiết kế riêng cho từng quy mô doanh nghiệp, giúp cô lập tác động tiêu cực từ sự trồi sụt của giá dầu thô và LNG trên thị trường quốc tế. Để giải quyết các vướng mắc về thanh toán quốc tế, các chuyên gia của VBC sẽ tư vấn và hỗ trợ triển khai các kênh thanh toán thay thế an toàn, linh hoạt và tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật của cả hai quốc gia. Doanh nghiệp cũng sẽ được tiếp cận với hệ thống báo cáo phân tích rủi ro địa chính trị và dự báo xu hướng năng lượng độc quyền, tạo tiền đề vững chắc cho mọi quyết định đầu tư chiến lược.