Bộ Lao động và Bảo trợ Xã hội Liên bang Nga đã xây dựng dự thảo quy định mới liên quan đến quy trình kiểm tra việc tuân thủ luật lao động của người sử dụng lao động, được đề xuất áp dụng từ ngày 01/01/2027. Điểm trọng yếu trong đề xuất này là sự xuất hiện của một nhóm rủi ro mới được phân loại là nguy cơ cực kỳ cao. Theo dự thảo, các doanh nghiệp bị xếp vào nhóm này sẽ phải chịu sự thanh tra theo kế hoạch với tần suất một lần mỗi năm. Tiêu chí để phân loại vào nhóm nguy cơ cực kỳ cao bao gồm việc người sử dụng lao động bị xử phạt hành chính do hành vi che giấu các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng hoặc gây tử vong. Cơ quan chức năng sẽ xem xét lịch sử vi phạm trong năm hiện tại và hai năm dương lịch liền trước đó để đưa ra quyết định phân loại. Bên cạnh đó, các tiêu chí đánh giá cho những nhóm rủi ro hiện hữu khác cũng nằm trong kế hoạch điều chỉnh và rà soát lại trong khuôn khổ dự án luật có mã số ID 163455.
Sự thay đổi về mặt pháp lý này phản ánh một xu hướng rõ rệt trong việc siết chặt kỷ luật an toàn lao động và minh bạch hóa thông tin tại thị trường Nga. Việc nâng cao tần suất kiểm tra đối với các đơn vị có lịch sử che giấu tai nạn lao động cho thấy chính phủ Nga đang đặt trọng tâm vào việc bảo vệ quyền lợi người lao động và giảm thiểu rủi ro xã hội. Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài và các liên doanh Việt – Nga hoạt động trong các lĩnh vực thâm dụng lao động như xây dựng, sản xuất công nghiệp và khai khoáng, quy định này tạo ra một áp lực tuân thủ lớn hơn.
Nếu được thông qua, quy định sẽ tác động trực tiếp đến chi phí quản lý hành chính và đòi hỏi doanh nghiệp phải tái cấu trúc hệ thống báo cáo an toàn. Xét trên bình diện quan hệ kinh tế Việt – Nga, sự thay đổi này buộc các doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư tại Nga phải cẩn trọng hơn trong công tác pháp lý để tránh rơi vào “danh sách đen” dẫn đến việc bị thanh tra thường xuyên, gây gián đoạn hoạt động kinh doanh.
Trong bối cảnh các quy định pháp lý ngày càng thắt chặt, việc ứng dụng công nghệ vào quản trị nhân sự và an toàn lao động là giải pháp tối ưu để đảm bảo tuân thủ. Các công nghệ giám sát an toàn dựa trên Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI) đang được áp dụng rộng rãi tại các quốc gia phát triển như Mỹ, Đức và Nhật Bản để dự báo và ngăn chặn tai nạn trước khi chúng xảy ra, từ đó loại bỏ động cơ che giấu thông tin. Hệ thống quản lý dữ liệu lớn (Big Data) cũng cho phép doanh nghiệp lưu trữ và trích xuất hồ sơ an toàn minh bạch để phục vụ công tác thanh tra.
Tại Việt Nam, khả năng áp dụng các công nghệ này đang có những bước tiến tích cực nhờ sự phát triển của hạ tầng số, tuy nhiên việc tự phát triển các giải pháp chuyên sâu đáp ứng đặc thù luật pháp Nga vẫn còn hạn chế. Doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng lợi thế về nhân lực công nghệ thông tin để phát triển các phần mềm quản lý tuân thủ (RegTech), nhưng cần có sự phối hợp với các đối tác am hiểu luật pháp quốc tế để đảm bảo tính thực tiễn.
Trước những biến động về cơ chế chính sách tại thị trường Nga, VBC định vị vai trò là đối tác chiến lược hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các rào cản pháp lý. Với kinh nghiệm chuyên sâu trong tư vấn đầu tư và thương mại giữa Việt Nam và các quốc gia thuộc không gian hậu Xô Viết, VBC cung cấp các giải pháp toàn diện để doanh nghiệp chủ động thích ứng với quy định mới. Dựa trên danh mục dịch vụ của mình, chúng tôi đề xuất các doanh nghiệp nên thực hiện rà soát pháp lý toàn diện (Legal Due Diligence) đối với quy trình an toàn lao động hiện tại để phát hiện sớm các lỗ hổng. VBC sẵn sàng hỗ trợ tư vấn xây dựng hệ thống báo cáo nội bộ chuẩn hóa theo luật định của Liên bang Nga và cung cấp dịch vụ đại diện làm việc với các cơ quan chức năng để giải quyết các vướng mắc hành chính, giúp doanh nghiệp duy trì hạng mức rủi ro ở mức thấp và đảm bảo hoạt động kinh doanh liên tục.