CDM là một trong những cơ chế linh hoạt được định nghĩa trong Nghị định thư Kyoto nhằm giúp các quốc gia thực hiện mục tiêu cắt giảm khí nhà kính.
Nói một cách đơn giản, đây là một sự “trao đổi cùng có lợi” giữa các quốc gia phát triển và các quốc gia đang phát triển để bảo vệ khí hậu toàn cầu.
Cách thức hoạt động của CDM
Về bản chất, CDM cho phép các quốc gia phát triển (những nước có cam kết giảm phát thải) đầu tư vào các dự án giảm phát thải tại các quốc gia đang phát triển (những nước không có cam kết bắt buộc).
- Đầu tư & Công nghệ: Nước phát triển cung cấp vốn và công nghệ sạch.
- Thực hiện dự án: Nước đang phát triển triển khai dự án (như năng lượng tái tạo, xử lý rác thải, trồng rừng).
- Chứng chỉ giảm phát thải (CERs): Lượng khí nhà kính cắt giảm được sẽ được cấp chứng chỉ CERs. Mỗi CER tương đương với 1 tấn CO2.
- Trao đổi: Nước phát triển dùng CERs này để tính vào mục tiêu giảm phát thải của chính họ.
Mục tiêu kép của CDM
CDM được thiết kế để đạt được hai mục đích chính cùng một lúc:
- Hỗ trợ các nước phát triển: Giúp họ đạt được các cam kết giảm phát thải với chi phí thấp hơn so với việc tự cắt giảm trong nước.
- Thúc đẩy phát triển bền vững: Giúp các nước đang phát triển tiếp cận công nghệ hiện đại, tạo thêm việc làm và giảm ô nhiễm môi trường tại địa phương.
Các loại hình dự án CDM phổ biến
Hầu hết các dự án CDM tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng giảm phát thải cao:
- Năng lượng tái tạo: Xây dựng các trang trại điện gió, điện mặt trời hoặc thủy điện nhỏ thay thế cho nhiệt điện than.
- Hiệu quả năng lượng: Cải tiến máy móc trong nhà máy để tiêu thụ ít điện năng hơn.
- Xử lý chất thải: Thu hồi khí methane (CH4) từ các bãi rác để phát điện.
- Lâm nghiệp: Trồng rừng và tái tạo rừng để hấp thụ CO2.
Lợi ích và Thách thức
| Ưu điểm | Thách thức |
| Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI). | Thủ tục đăng ký và phê duyệt rất phức tạp. |
| Chuyển giao công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường. | Chi phí giao dịch và kiểm định cao. |
| Giảm thiểu ô nhiễm không khí và nguồn nước. | Biến động giá của chứng chỉ CERs trên thị trường quốc tế. |
Lưu ý: Hiện nay, sau khi Thỏa thuận Paris có hiệu lực, CDM đang dần được chuyển đổi sang một cơ chế mới (Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris) với những quy định chặt chẽ hơn về “tính bổ sung” và tránh tính trùng lặp kết quả giảm phát thải.