Ngày đầu tiên đi làm luôn đi kèm với sự hồi hộp và lo lắng. Điều này càng trở nên áp lực hơn nếu bạn là người mới đến một đất nước xa lạ, đang phải lo lắng về chi phí thuê nhà, sinh hoạt phí và gánh nặng gửi tiền về hỗ trợ gia đình. Dù công việc của bạn là giao hàng, làm kho, xây dựng hay bất kỳ ngành nghề nào khác, sự chuẩn bị kỹ lưỡng không chỉ giúp bạn tự tin hơn mà còn giúp quá trình hòa nhập diễn ra suôn sẻ.
Dưới đây là những hướng dẫn thực tế giúp bạn vượt qua ngày đầu tiên một cách thuận lợi và an toàn.
1. Chuẩn bị và kiểm tra kỹ giấy tờ tùy thân
Thủ tục hành chính là yếu tố quan trọng hàng đầu đối với người lao động nước ngoài. Việc thiếu sót giấy tờ có thể gây ra rắc rối lớn ngay trong ngày đầu tiên.
Danh sách các giấy tờ bắt buộc cần mang theo:
- Hộ chiếu: Bản gốc và bản sao (nếu cần).
- Thẻ di trú (Migration card): Chứng minh mục đích nhập cảnh của bạn.
- Giấy đăng ký tạm trú (Khẩu trang/Registration): Bắt buộc đối với người nước ngoài lưu trú quá 7 ngày làm việc.
- Giấy phép lao động/Patent: Đối với đa số công dân nước ngoài làm việc tại Nga, đây là giấy tờ không thể thiếu để được làm việc hợp pháp.
- Hợp đồng lao động: Nếu đã ký trước đó.
- Bảo hiểm y tế: Để đảm bảo quyền lợi khi ốm đau, tai nạn.
Mẹo nhỏ: Hãy tập hợp tất cả giấy tờ vào một bìa hồ sơ hoặc túi riêng vào tối hôm trước. Đặt chúng ở nơi dễ thấy (ví dụ: cạnh chìa khóa hoặc giày) để chắc chắn bạn không quên khi vội vã vào buổi sáng. Ngay cả khi bạn nghĩ nhà tuyển dụng đã có bản sao, hãy luôn mang theo bản gốc hoặc bản sao của mình để đối chiếu khi cần.
Lưu ý: Công dân thuộc khối EAEU (Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Armenia) được miễn giấy phép lao động (Patent), nhưng vẫn cần các giấy tờ cư trú hợp lệ.
2. Lên kế hoạch di chuyển: “Thà sớm còn hơn muộn”
Nếu bạn sống xa nơi làm việc và phải sử dụng phương tiện công cộng, hãy nghiên cứu kỹ lộ trình từ hôm trước.
- Đi sớm hơn dự kiến: Vào ngày đầu tiên, hãy trừ hao thêm 10-15 phút so với thời gian di chuyển bình thường. Bạn có thể gặp tắc đường, khó tìm lối vào công ty hoặc công trường.
- Đến sớm giúp giảm căng thẳng: Việc đến nơi sớm một chút giúp bạn có thời gian bình tĩnh, chỉnh đốn trang phục và quan sát xung quanh thay vì chạy đua với thời gian trong trạng thái hoảng loạn.
3. Trang phục và vật dụng cá nhân: Ưu tiên sự tiện dụng
Đối với các công việc lao động phổ thông (kho bãi, xây dựng, giao hàng), yếu tố an toàn và thoải mái quan trọng hơn vẻ bề ngoài.
- Trang phục: Nếu công ty chưa phát đồng phục, hãy mặc quần áo gọn gàng, dễ vận động. Mang theo áo ấm nếu làm việc ngoài trời hoặc trong kho lạnh.
- Giày dép: Chọn giày kín mũi, đế êm và chắc chắn để bảo vệ đôi chân khi phải di chuyển nhiều.
- Đồ ăn và nước uống: Ngày đầu tiên bạn có thể chưa biết khu vực xung quanh có quán ăn hay không, hoặc không có thời gian để đi mua. Hãy mang theo cơm hộp và chai nước từ nhà. Điều này vừa tiết kiệm, vừa đảm bảo sức khỏe. Mang theo thuốc cá nhân nếu bạn đang điều trị bệnh.
4. Thái độ làm việc và giao tiếp
- Đừng ngại hỏi: Không ai mong đợi bạn biết hết mọi thứ ngay ngày đầu. Nếu chưa rõ về nơi thay đồ, giờ nghỉ trưa, hay quy định an toàn, hãy hỏi ngay. Thà hỏi để làm đúng còn hơn im lặng và làm sai, gây nguy hiểm cho bản thân và người khác.
- Giữ sức: Đừng cố gắng thể hiện “anh hùng” bằng cách làm việc quá sức ngay ngày đầu. Công việc chân tay đòi hỏi cơ thể phải thích nghi dần dần. Hãy tuân thủ kỹ thuật an toàn lao động. Chấn thương đồng nghĩa với mất thu nhập.
- Quan sát và lắng nghe: Hãy chú ý cách các đồng nghiệp cũ làm việc và tương tác. Đó là cách nhanh nhất để hiểu văn hóa nơi làm việc.
5. Giữ vững tinh thần
Ngày đầu tiên có thể sẽ rất mệt mỏi, ồn ào và lạ lẫm. Đôi khi bạn sẽ cảm thấy nản lòng. Những lúc đó, hãy nhớ lý do bạn ở đây: vì thu nhập ổn định, vì trả nợ, và vì tương lai của gia đình.
Sự bỡ ngỡ ban đầu sẽ qua nhanh. Sau vài ngày, khi đã quen việc và quen đồng nghiệp, mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng hơn. Hãy kiên nhẫn với chính mình, duy trì thái độ thân thiện và tích cực.
Tại Moscow, Trung tâm Đa chức năng Di cư “Sakharovo” là nơi chính để giải quyết các thủ tục như cấp Patent, khám sức khỏe và thi tiếng Nga. Hãy lên kế hoạch cả ngày nếu bạn cần đến đây làm thủ tục vì thời gian di chuyển và chờ đợi thường khá lâu.