- Mức chiết khấu của dầu Urals (Nga) so với giá Brent tại các cảng Baltic và Novorossiysk đã chạm đỉnh kể từ tháng 4/2023, nới rộng lên tới 31-33 USD/thùng.
- Thị trường châu Á đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt khi Ấn Độ giảm mua và quay lại với nguồn cung Vùng Vịnh, trong khi Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh nhập khẩu dầu Nga lên 1,57 triệu thùng/ngày.
- Sự suy giảm sức hút của dầu Urals tại một số thị trường bắt nguồn từ sự cạnh tranh khốc liệt của dầu Trung Đông và gánh nặng chi phí logistics vận tải ngày càng leo thang.
Biến động chiết khấu kỷ lục của dầu Urals so với Brent phản ánh cuộc chiến giành giật thị phần khốc liệt giữa Nga và các nhà sản xuất Trung Đông trong bối cảnh trật tự năng lượng thay đổi. Đối với chuỗi cung ứng toàn cầu, mức giảm giá sâu này tạo ra lực đẩy mạnh mẽ làm dịch chuyển các tuyến giao thương truyền thống. Tại Việt Nam, diễn biến này mở ra dư địa lớn trong đàm phán thương mại và mang đến cơ hội tối ưu hóa bài toán nguyên liệu đầu vào cho nền công nghiệp lọc hóa dầu nội địa.
Nhìn lại các mô hình biến động giá trong quá khứ, những đợt chiết khấu mạnh của dầu thô luôn đóng vai trò như một cú hích biên lợi nhuận cho các nền kinh tế định hướng xuất khẩu tại châu Á. Các nhà máy tinh chế thường tranh thủ chu kỳ này để tích lũy nguồn nguyên liệu giá rẻ, sau đó đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm hóa dầu thành phẩm ra khu vực nhằm thu lợi nhuận chênh lệch tối đa.
Với bối cảnh hiện tại, mức chiết khấu cực sâu của Urals đang đặt các doanh nghiệp nhập khẩu và logistics năng lượng Việt Nam trước một bài toán đánh đổi phức tạp. Lợi thế chi phí nguyên liệu thô là rất rõ ràng, nhưng sự leo thang của cước phí vận tải biển do khoảng cách địa lý, chi phí bảo hiểm phụ trội và giới hạn về thanh toán quốc tế đang bào mòn đáng kể sức hấp dẫn thực tế. Các đơn vị kinh doanh không thể chỉ dựa vào mức giá niêm yết hấp dẫn tại các cảng của Nga mà buộc phải tính toán cực kỳ sát sao chi phí giao nhận cuối cùng để ra quyết định nhập hàng an toàn.
Về mặt vận hành nội bộ, việc tháo gỡ những khó khăn này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động thiết lập các công cụ phòng vệ rủi ro giá dầu (hedging) linh hoạt và cấu trúc lại hệ thống thanh toán qua các đồng tiền hoặc kênh giao dịch thay thế. Việc chủ động đàm phán với các hãng tàu trung lập hoặc cơ cấu lại các điều khoản giao hàng (chuyển rủi ro vận tải sang phía đối tác) sẽ là chìa khóa để vượt qua nút thắt logistics đang đè nặng lên giá trị thương mại thực tế của dầu Nga.
Trong dài hạn, trục trọng tâm của thị trường năng lượng tiếp tục nghiêng hẳn về phía Đông. Doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có năng lực tận dụng đòn bẩy giá cả và sự dịch chuyển địa chính trị hiện tại để nâng cấp chuỗi giá trị của mình, từng bước tiến tới xây dựng các mô hình chế biến sâu hoặc các cụm kho trung chuyển thay vì chỉ đóng vai trò người tiêu thụ nguyên liệu thô đơn thuần.
Góc nhìn chiến lược
- Đặt cược vào nguồn năng lượng giá rẻ từ Nga, doanh nghiệp Việt Nam thực sự muốn giải quyết bài toán biên lợi nhuận thuần túy trong ngắn hạn, hay đang tìm kiếm một đòn bẩy chiến lược để định hình lại vị thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng hóa dầu khu vực?
- Khi các nhà sản xuất Nga coi Việt Nam là mắt xích tiềm năng nhằm phân tán rủi ro và tránh phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc hay Ấn Độ, liệu họ kỳ vọng chúng ta chỉ là một điểm tiêu thụ thụ động hay một đối tác sẵn sàng chia sẻ rủi ro pháp lý và logistics trong dài hạn?
Vostok Business Consulting (VBC) sẵn sàng phá vỡ mọi rào cản thông tin và rủi ro thương mại, mở ra cơ hội hợp tác kinh doanh an toàn thông qua hệ sinh thái dịch vụ tư vấn toàn diện giữa thị trường Việt Nam và Liên bang Nga.

