Chính phủ Liên bang Nga vừa ban hành một quyết định quan trọng, cho phép các tàu mang cờ nước ngoài thực hiện một số loại hình công việc nhất định trong vùng nội thủy và lãnh hải của mình. Quyết định này đánh dấu một sự thay đổi đáng kể so với quy định trước đây, vốn chỉ cho phép các tàu treo cờ Nga thực hiện các hoạt động này.
Theo Nghị định của Chính phủ, đây là động thái nhằm sửa đổi Bộ luật Hàng hải Thương mại, mở đường cho sự tham gia có giới hạn của các công ty vận tải biển quốc tế. Phạm vi công việc được mở rộng bao gồm nhiều hoạt động then chốt trong lĩnh vực hàng hải và phát triển tài nguyên. Cụ thể, các tàu nước ngoài sẽ được phép thực hiện các dịch vụ vận tải ven bờ, cung cấp dịch vụ dẫn đường phá băng, tham gia vào các hoạt động tìm kiếm và cứu hộ.
Ngoài ra, các lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao như công trình thủy lực, công trình kỹ thuật dưới nước, và đặc biệt là công tác thăm dò, khai thác khoáng sản từ đáy biển và lòng đất thuộc vùng biển của Nga cũng nằm trong danh sách được cấp phép. Sự mở cửa này được kỳ vọng sẽ giải quyết nhu cầu về năng lực vận tải và kỹ thuật chuyên môn mà đội tàu nội địa có thể chưa đáp ứng đủ, đặc biệt trong các dự án phát triển tài nguyên tại các khu vực khó khăn như Bắc Cực.
Tuy nhiên, việc tiếp cận các hoạt động này được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an ninh quốc gia và lợi ích kinh tế. Để được phép hoạt động, các công ty nước ngoài hoặc chi nhánh của họ phải đáp ứng một quy trình cấp phép chặt chẽ. Trước hết, thông tin về các pháp nhân nước ngoài này phải được ghi nhận trong sổ đăng ký nhà nước về các chi nhánh, văn phòng đại diện nước ngoài được công nhận, những đơn vị “có kế hoạch thực hiện vận tải ven bờ hoặc các hoạt động khác”.
Việc xin phép sẽ được Cục Vận tải Đường biển và Sông ngòi Liên bang xem xét và cấp, nhưng phải có sự chấp thuận từ Bộ Quốc phòng và Cơ quan An ninh Liên bang. Điều này nhấn mạnh tính nhạy cảm về mặt chiến lược của các vùng biển này, đòi hỏi một cơ chế giám sát liên ngành nghiêm ngặt.
Hồ sơ xin cấp phép hoạt động trong lãnh hải phải cung cấp đầy đủ thông tin chi tiết về người nộp đơn, bản thân con tàu, chủ tàu, quốc tịch của các thành viên thủy thủ đoàn, các cảng biển dự kiến ghé thăm, và đặc biệt là một bản phân tích về sự sẵn có hoặc vắng mặt của các tàu tương ứng trong sổ đăng ký tàu của Liên bang Nga. Yêu cầu phân tích sự thiếu hụt tàu nội địa nhằm đảm bảo rằng tàu nước ngoài chỉ được thu hút vào những lĩnh vực mà năng lực của Nga còn hạn chế, tránh gây áp lực cạnh tranh không cần thiết cho đội tàu quốc gia.
Gần đây, Chính phủ Nga cũng đã có động thái đẩy nhanh quy trình ra quyết định về việc cấp hoặc từ chối cấp phép. Thời gian xử lý đã được rút ngắn từ 21 ngày làm việc xuống còn 15 ngày làm việc. Việc giảm thiểu thời gian hành chính cho thấy nỗ lực của Moscow nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn và tăng tính hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.
Quyết định của chính phủ LB Nga được coi là một phần trong nỗ lực lớn hơn nhằm thu hút hạm đội nước ngoài vào thẩm quyền của Nga, dù chỉ ở mức độ giới hạn. Điều này nằm trong bối cảnh những thảo luận về việc cho phép các chủ tàu nước ngoài treo cờ Nga cũng đang được xem xét, cho thấy một xu hướng nới lỏng chính sách hàng hải, hướng tới hội nhập quốc tế và tận dụng nguồn lực kỹ thuật bên ngoài để phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế và chiến lược của đất nước.