Ngày 21/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 180/2026/NĐ-CP, một văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Nghị định này, có hiệu lực từ ngày 15/7/2026, đặt ra khung pháp lý nền tảng để phát triển thị trường carbon rừng tại Việt Nam, đồng thời thiết lập 7 nguyên tắc cốt lõi chi phối mọi hoạt động cung ứng và sử dụng dịch vụ này.
Các nguyên tắc định hướng Thị trường Carbon Rừng:
- Công khai & hài hoà lợi ích: Hoạt động cung ứng và sử dụng dịch vụ carbon rừng phải đảm bảo công khai, minh bạch, có trách nhiệm giải trình. Mục tiêu là hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, các chủ rừng và các bên liên quan, đồng thời phải đảm bảo quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường sinh thái.
- Tuân thủ cam kết Quốc tế: Việc cung ứng và sử dụng dịch vụ này không được phép ảnh hưởng đến việc thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính mà Việt Nam đã tham gia.
- Nguyên tắc Một lần trao đổi: Kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ carbon rừng đã được trao đổi, chuyển nhượng theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch carbon chỉ được sử dụng một lần. Bên cung ứng hoặc đại diện chủ sở hữu tín chỉ không được trao đổi, chuyển nhượng lại cho các bên sử dụng khác.
- Phân định Quyền sở hữu rõ ràng: Đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân, quyền sở hữu tín chỉ carbon rừng được phân định như sau:
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường là đại diện chủ sở hữu đối với các dự án do cơ quan chuyên môn thuộc Bộ thực hiện.
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là đại diện chủ sở hữu đối với các dự án do cơ quan chuyên môn cấp tỉnh thực hiện.
- Chủ rừng được sở hữu kết quả tạo ra từ dự án carbon rừng do chính chủ rừng thực hiện.
- Ưu tiên sử dụng nguồn thu: Nguồn tiền thu được từ việc trao đổi, chuyển nhượng tín chỉ carbon rừng của chủ rừng là tổ chức đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân phải được ưu tiên hỗ trợ các hoạt động bảo vệ, phát triển rừng và cải thiện sinh kế cho cộng đồng dân cư. Nguồn tiền này cũng được dùng để xây dựng dự án carbon rừng, đo đạc, báo cáo, thẩm định và xây dựng cơ sở dữ liệu lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh.
- Quy định giao dịch Quốc tế: Việc trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon rừng ra thị trường quốc tế sẽ phải tuân thủ các quy định riêng của Chính phủ về trao đổi quốc tế.
- Khuyến khích hợp tác: Chủ rừng được quyền hợp tác, liên kết với các tổ chức, cá nhân khác để triển khai dự án carbon rừng. Phạm vi hợp tác bao gồm xây dựng, đo đạc, báo cáo, thẩm định, cấp tín chỉ carbon rừng và chia sẻ kết quả theo quy định của pháp luật.
Nghị định 180/2026/NĐ-CP là bước tiến quan trọng, cung cấp hành lang pháp lý vững chắc cho việc phát triển bền vững thị trường carbon rừng tại Việt Nam, tạo điều kiện cho các chủ rừng tham gia hiệu quả vào thị trường tiềm năng, đóng góp vào nỗ lực giảm phát thải quốc gia.