Trong khi trục thương mại Á – Âu giữa Moscow và Bắc Kinh đang nóng lên từng ngày với những con số tăng trưởng ấn tượng, thì ở chiều ngược lại, mối liên kết kinh tế xuyên Thái Bình Dương giữa Mỹ và Trung Quốc lại tiếp tục chìm trong sắc đỏ của sự suy giảm. Theo số liệu thống kê mới nhất, giao thương giữa Nga và Trung Quốc đang giữ vững một đà tăng trưởng vô cùng tích cực. Kết thúc quý 1 năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đã vọt lên mức 61,2 tỷ USD, đánh dấu mức tăng 14,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi dòng hàng hóa khổng lồ đổ từ Trung Quốc sang Nga, đạt trị giá 27,6 tỷ USD (tăng 22,1%). Ở chiều ngược lại, xuất khẩu của Nga sang nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cũng ghi nhận mức tăng 9,5%, đạt 33,5 tỷ USD.
Đáng chú ý, nếu như trong năm 2025, kim ngạch hàng tháng giữa hai nước hiếm khi vượt mốc 20 tỷ USD, thì bước sang năm 2026, rào cản này đã bị phá vỡ một cách ổn định. Chỉ tính riêng trong tháng 3, quy mô trao đổi hàng hóa đã chạm mốc 22,1 tỷ USD, trong đó Nga xuất siêu với 12,7 tỷ USD hàng hóa bán sang Trung Quốc và nhập về 9,3 tỷ USD. Động lực mạnh mẽ này mở ra một triển vọng xán lạn về việc hai nước sẽ sớm xô đổ các kỷ lục lịch sử trước đó. Đây là một cú lội ngược dòng đầy ngoạn mục, đặc biệt là khi nhìn lại năm 2025 đầy khó khăn, thời điểm mà kim ngạch thương mại song phương đã từng sụt giảm 6,9%, lùi về mức 228 tỷ USD.
Tuy nhiên, niềm vui của trục Bắc Kinh – Moscow lại hoàn toàn trái ngược với bức tranh ảm đạm trong quan hệ thương mại Mỹ – Trung. Dù thời gian qua, các nhà ngoại giao đã liên tục đưa ra những tín hiệu về việc tạm thời xoa dịu những căng thẳng thương mại, thực tế trên các cầu cảng và tờ khai hải quan lại kể một câu chuyện khác. Giao thương giữa Washington và Bắc Kinh tiếp tục thu hẹp một cách đáng lo ngại.
Chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại giữa hai siêu cường đã bốc hơi 16,6%, chỉ còn 128,6 tỷ USD. Sự sụt giảm này mang tính đối xứng đáng kinh ngạc, cho thấy sự đứt gãy diễn ra ở cả hai đầu của chuỗi cung ứng: xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm 16,3% (xuống còn 96,6 tỷ USD), trong khi hàng hóa Mỹ chảy vào Trung Quốc cũng sụt giảm 17,6% (chỉ còn 31,9 tỷ USD). Sự lao dốc này không phải là một cú vấp ngã nhất thời mà là sự tiếp nối của một xu hướng đã bám rễ từ năm trước, khi kim ngạch thương mại song phương năm 2025 cũng đã cắm đầu giảm tới 18,7%, rơi xuống dưới ngưỡng 560 tỷ USD.
Các thông tin và số liệu về thương mại Nga – Trung nêu trên hoàn toàn trùng khớp với các báo cáo chính thức vừa được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GAC) công bố vào trung tuần tháng 4/2026. Các hãng thông tấn quốc tế như Tân Hoa Xã, TASS hay Interfax đều đã xác nhận sự phục hồi mạnh mẽ này. Cụ thể, dữ liệu hải quan Trung Quốc xác nhận kim ngạch quý 1/2026 đạt hơn 61,25 tỷ USD. Các nguồn tin chuyên môn cũng chỉ ra rằng, ngoài các mặt hàng truyền thống như năng lượng (dầu, than, khí đốt) từ Nga, xuất khẩu vàng và nông sản của Nga sang Trung Quốc đang tăng vọt. Trong khi đó, ở chiều ngược lại, Trung Quốc tiếp tục là nhà cung cấp hàng đầu các mặt hàng ô tô, máy móc và linh kiện miễn thuế cho thị trường Nga.
Sự tương phản gay gắt giữa hai khối thương mại này là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy sự phân mảnh của nền kinh tế toàn cầu đang diễn ra với tốc độ chóng mặt. Thương mại quốc tế giờ đây không chỉ tuân theo quy luật cung cầu của thị trường, mà đang bị chi phối mạnh mẽ bởi những cái bắt tay chính trị và cả những hàng rào thuế quan mang màu sắc an ninh quốc gia.