Sự kiện Bộ Tài chính Mỹ ban hành Giấy phép Chung số 134 (GL 134) vào ngày 12.3.2026 không chỉ là một cột mốc trong chính sách năng lượng toàn cầu, mà còn là một cú bẻ lái mang tính bước ngoặt đối với thị trường tài chính quốc tế. Việc tạm thời giải phóng hàng triệu thùng dầu Nga đang “mắc kẹt” trên biển để hạ nhiệt đà tăng phi mã của giá dầu do xung đột tại eo biển Hormuz đã tạo ra những gợn sóng mạnh mẽ. Vượt ra ngoài các hợp đồng tương lai của dầu Brent hay WTI, tác động của quyết định này đang được định giá lại trên bảng điện của các thị trường tiền tệ (Forex) và các sàn chứng khoán từ Tokyo, Seoul đến Mumbai.
Khi giá dầu thế giới chọc thủng ngưỡng 100 USD/thùng và hướng tới 120 USD do xung đột tại Trung Đông, thị trường tiền tệ đã trải qua một cú sốc phân hóa sâu sắc. Giấy phép 134 xuất hiện như một “van xả áp” kịp thời, làm thay đổi quỹ đạo của nhiều đồng tiền chủ chốt.
Đối với Yên Nhật (JPY), Won Hàn Quốc (KRW) và Rupee Ấn Độ (INR), đây là những quốc gia phụ thuộc nặng nề vào năng lượng nhập khẩu (chiếm từ 70% đến 90% nhu cầu). Khi giá dầu tăng, thâm hụt thương mại của họ phình to, dẫn đến việc đồng nội tệ mất giá nghiêm trọng so với USD. Việc Mỹ bật đèn xanh cho các chuyến tàu chở dầu Nga cập bến giúp đảm bảo nguồn cung và hạ nhiệt chi phí nhập khẩu. Trong những ngày tới, chúng ta sẽ chứng kiến sự phục hồi kỹ thuật của JPY, KRW và INR. Đồng Rupee của Ấn Độ đặc biệt hưởng lợi, bởi New Delhi là khách hàng lớn nhất của dầu thô Nga vận chuyển bằng đường biển.
Trong ngắn hạn, khi rủi ro lạm phát toàn cầu do giá dầu tạm thời được xoa dịu, áp lực buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải giữ lãi suất ở mức cực cao cũng giảm bớt. Điều này có thể khiến chỉ số sức mạnh đồng bạc xanh (DXY) suy yếu nhẹ. Tuy nhiên, nhìn sâu hơn, quyết định này vô tình củng cố một xu hướng vĩ mô khác: phi đô la hóa trong thương mại dầu mỏ. Việc Mỹ cho phép các giao dịch dầu Nga tiếp tục diễn ra đồng nghĩa với việc dung túng tạm thời cho các giao dịch thanh toán bằng đồng Nhân dân tệ (CNY), Rupee (INR) hoặc Dirham (AED) mà các nước đang sử dụng để lách lệnh trừng phạt trước đó.
Đối với đồng Rúp, Giấy phép 134 mang lại một dòng ngoại tệ (dù là phi USD) chắc chắn trong vòng 30 ngày tới từ các lô hàng đã xuất phát. Điều này giúp Ngân hàng Trung ương Nga có thêm sức để giữ tỷ giá RUB không bị sụp đổ đột ngột. Tuy nhiên, do giới hạn thời gian chỉ đến ngày 11/4/2026, sự hỗ trợ này chỉ mang tính nhất thời.
Châu Á được mệnh danh là “công xưởng của thế giới”. Bất kỳ sự gián đoạn nào về năng lượng đều đánh thẳng vào biên lợi nhuận của các tập đoàn sản xuất tại đây. Phản ứng của thị trường chứng khoán khu vực đối với động thái của Mỹ sẽ rất tích cực, nhưng có sự phân hóa rõ rệt theo từng nhóm ngành.
Nikkei 225 (Nhật Bản) và KOSPI (Hàn Quốc) – Hai thị trường này có tỷ trọng lớn các công ty công nghiệp nặng, hóa chất và sản xuất ô tô – những ngành tiêu thụ năng lượng khổng lồ. Việc giá nguyên liệu đầu vào được kiểm soát nhờ lượng dầu Nga giải nguy sẽ thúc đẩy dòng tiền quay trở lại bắt đáy các cổ phiếu Blue-chip. Các chỉ số này dự kiến sẽ ghi nhận những phiên tăng điểm mạnh mẽ, bù đắp lại đợt bán tháo khi xung đột Mỹ – Iran nổ ra.
Sensex và Nifty 50 (Ấn Độ) – Thị trường Ấn Độ sẽ là một trong những điểm sáng nhất. Các nhà máy lọc dầu khổng lồ của Ấn Độ (như Reliance Industries) đang phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô giá chiết khấu từ Nga. Giấy phép 134 loại bỏ rủi ro bị Mỹ trừng phạt thứ cấp đối với các lô hàng đang trên đường tới các cảng của Ấn Độ, giúp đảm bảo biên lợi nhuận lọc hóa dầu ở mức cao.
Hàng không và Vận tải – Cổ phiếu của các hãng hàng không châu Á (như ANA Holdings, Korean Air, Singapore Airlines) sẽ bật tăng mạnh. Chi phí nhiên liệu bay (jet fuel) là gánh nặng lớn nhất của những hãng này, và sự hạ nhiệt của giá dầu thô sẽ lập tức phản ánh vào kỳ vọng lợi nhuận quý 2/2026.
Vận tải biển / Logistics – Cổ phiếu của các hãng vận tải biển chở dầu có thể trải qua nhịp điều chỉnh giảm ngắn hạn khi tâm lý hoảng loạn về tình trạng thiếu hụt tàu bè qua eo biển Hormuz hạ nhiệt. Tuy nhiên, do rủi ro địa chính trị vẫn còn nguyên, giá cước vận tải duy trì ở mức cao sẽ tiếp tục neo giữ giá cổ phiếu của nhóm này ở vùng đỉnh.
Sản xuất và Tiêu dùng – Hưởng lợi gián tiếp do kỳ vọng lạm phát chi phí đẩy (cost-push inflation) được kìm hãm, giúp người tiêu dùng châu Á không phải thắt lưng buộc bụng quá mức.
Nhìn chung, Giấy phép 134 của Mỹ đã tiêm một liều thuốc an thần cực mạnh vào thị trường tài chính và tiền tệ châu Á. Nó cứu các đồng tiền nội tệ khỏi đà mất giá thảm hại và mang lại một đợt tăng điểm “giải tỏa tâm lý” cho các sàn chứng khoán.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư tổ chức tại châu Á thừa hiểu rằng đây chỉ là một trạm nghỉ ngơi tạm thời. Nền tảng cấu trúc của cuộc khủng hoảng – sự tê liệt của eo biển Hormuz và cuộc chiến tại Trung Đông – vẫn chưa được giải quyết. Nếu đến giữa tháng 4/2026, Mỹ không gia hạn giấy phép này và nguồn cung từ Vùng Vịnh vẫn bị phong tỏa, thị trường châu Á sẽ phải đối mặt với một cú sốc kép khốc liệt hơn nhiều. Sự biến động hiện tại không biến mất mà chỉ đang được lùi lại một tháng.