Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một cuộc cách mạng sâu rộng trong ngành dầu khí toàn cầu, định hình lại toàn bộ chuỗi giá trị từ thăm dò, khai thác đến chế biến và phân phối. Theo đánh giá từ góc độ chuyên gia của VBC, sự chuyển đổi này không chỉ đơn thuần là cải tiến công nghệ mà còn là yếu tố sống còn để tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh các nguồn tài nguyên truyền thống ngày càng cạn kiệt.

Quy mô thị trường AI trong ngành dầu khí thế giới đang ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ, dự kiến tăng từ 4 tỷ USD năm 2024 lên khoảng 11-18 tỷ USD vào năm 2030. Tại LB Nga, việc áp dụng AI mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt với mức đóng góp ước tính 700 tỷ RUB (tương đương 7,65 tỷ USD) mỗi năm. Dự báo trong giai đoạn 2025-2040, tổng hiệu quả tích lũy cho nền kinh tế Nga có thể đạt tới 5,4 nghìn tỷ RUB (tương đương 59,02 tỷ USD). Những con số này phản ánh tầm quan trọng chiến lược của AI đối với các cường quốc năng lượng.

Trong khâu thượng nguồn, AI đóng vai trò chủ chốt trong việc giải mã các dữ liệu địa chất phức tạp. Công nghệ học sâu giúp tăng tốc độ minh giải dữ liệu địa chấn từ 10 đến 1000 lần, cho phép xây dựng các mô hình địa chất 3D với độ chính xác vượt trội. Việc phân tích dữ liệu giếng khoan hiện nay có thể đạt độ chính xác 92% nhờ các thuật toán tự động, thay thế các phương pháp thủ công chậm chạp. Bên cạnh đó, AI còn giúp tối ưu hóa quá trình khoan thông qua việc dự báo sự cố và chẩn đoán tình trạng thiết bị theo thời gian thực, đồng thời phân tích các cụm thấm để dự đoán chính xác dòng chảy chất lưu trong vỉa chứa.

Một bước đột phá khác là công nghệ bản sao số, tạo ra các mô hình ảo phản chiếu thời gian thực của tài sản vật lý. Các doanh nghiệp lớn như Rosneft với dự án mỏ kỹ thuật số hay Gazprom Neft đã ứng dụng bản sao số để quản lý vòng đời tài sản và thực hiện bảo trì dự đoán. Điều này giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm đáng kể chi phí sửa chữa. Ở khâu trung nguồn và hạ nguồn, AI hỗ trợ tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển, giám sát áp suất đường ống và kiểm soát chất lượng sản phẩm tại các nhà máy lọc dầu bằng hệ thống thị giác máy tính hiện đại.

Đối với Việt Nam, xu hướng này đặt ra cả cơ hội và thách thức lớn.

Việc áp dụng AI sẽ giúp PVN và các doanh nghiệp trong ngành nâng cao hệ số thu hồi dầu tại các mỏ cũ và tối ưu hóa vận hành nhà máy lọc hóa dầu. Tuy nhiên, rào cản về chất lượng dữ liệu rời rạc, hạ tầng viễn thông tại các mỏ xa bờ và sự thiếu hụt nhân sự chất lượng cao am hiểu cả dầu khí lẫn khoa học dữ liệu là những vấn đề cần giải quyết ngay lập tức để không bị tụt hậu trong cuộc đua năng lượng số.

Tác động đến quan hệ thương mại giữa Việt Nam và LB Nga cũng rất đáng kể. Việc hợp tác chuyển giao công nghệ AI và các giải pháp mỏ kỹ thuật số từ các tập đoàn Nga sang Việt Nam có thể trở thành trụ cột mới trong quan hệ đối tác chiến lược. Sự dịch chuyển sang các nền tảng dữ liệu thống nhất và mô hình nhân sự lai sẽ đòi hỏi các chương trình đào tạo chung và tiêu chuẩn hóa quy trình kỹ thuật giữa hai quốc gia.

VBC đóng vai trò là cầu nối tư vấn chiến lược và thực thi kỹ thuật nhằm giúp các doanh nghiệp dầu khí vượt qua các rào cản chuyển đổi số. Chúng tôi không chỉ cung cấp tầm nhìn mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình hiện thực hóa các giải pháp AI thông qua hệ thống dịch vụ chuyên sâu.

Các dịch vụ mà VBC có thể thực hiện để hỗ trợ doanh nghiệp bao gồm:

• Tư vấn chiến lược chuyển đổi số và lộ trình ứng dụng AI chuyên biệt cho ngành năng lượng.
• Xây dựng và quản trị nền tảng dữ liệu tập trung, xử lý dữ liệu lớn từ các hoạt động thăm dò và khai thác.
• Cung cấp giải pháp bản sao số và hệ thống bảo trì dự đoán cho các công trình biển và nhà máy lọc dầu.
• Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực lai, kết hợp kiến thức chuyên môn địa chất với kỹ năng phân tích dữ liệu.
• Tư vấn an ninh mạng và bảo mật dữ liệu cho các hệ thống điều khiển công nghiệp nhạy cảm.
• Kết nối hợp tác đầu tư và chuyển giao công nghệ giữa các đối tác LB Nga và Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng thông minh.

Thông qua việc kết hợp kinh nghiệm tư vấn kinh doanh và hiểu biết sâu sắc về thị trường Nga – Việt, VBC cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và khai phá những tiềm năng kinh tế mới từ trí tuệ nhân tạo.