Nghị định số 172n (được Bộ Lao động Nga ký ngày 03/04/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 27/04/2025) quy định về việc phê duyệt danh sách các ngành nghề dành cho chuyên gia nước ngoài được phép xin Giấy phép thường trú (VNZ) theo diện rút gọn (tức là bỏ qua bước phải xin Giấy phép tạm trú – RVP).
Nghị định này đánh dấu một sự thắt chặt và thay đổi lớn trong chính sách thu hút nhân tài nhập cư của Nga, với các điểm chính sau:
- Cắt giảm 85% danh mục nghề nghiệp ưu tiên: Danh sách các ngành nghề được hưởng đặc quyền xin thường trú nhanh đã bị cắt giảm mạnh từ 203 nghề xuống chỉ còn vỏn vẹn 29 nghề.
- Loại bỏ hoàn toàn nhóm ngành Y tế và Quản lý: Các y bác sĩ, y tá, điều dưỡng, cũng như các vị trí quản lý cấp cao (như Giám đốc tài chính, Giám đốc điều hành) đã bị gạch tên khỏi danh sách ưu tiên.
- Chuyển dịch trọng tâm sang Công nghệ & Kỹ thuật: Nga hiện tại chỉ ưu tiên cấp thường trú nhanh cho nhóm chuyên gia Công nghệ thông tin (IT/Lập trình viên), kỹ sư công nghệ cao và một số thợ lành nghề trong các lĩnh vực sản xuất đặc thù.
Sự thay đổi chính sách này phân hóa rõ rệt cơ hội của các nhóm lao động Việt Nam tại Nga:
- Khó khăn hơn cho lao động ngành Y và nhân sự cấp cao: Rất nhiều người Việt học ngành y dược hoặc đang làm quản lý tại Nga sẽ mất đi “đường tắt” để lấy thẻ thường trú. Thay vì được xin thẳng VNZ, giờ đây họ bắt buộc phải đi theo quy trình tiêu chuẩn mất nhiều năm và thủ tục phức tạp hơn: Xin Giấy phép tạm trú (RVP) -> Chờ đợi -> Xin Giấy phép thường trú (VNZ).
- Giữ nguyên lợi thế cho kỹ sư và dân IT: Nếu lao động Việt Nam là lập trình viên phần mềm, kỹ sư cơ khí, kỹ sư điện tử… đáp ứng được tiêu chuẩn bằng cấp và hợp đồng lao động của một trong 29 ngành nghề còn lại, con đường định cư tại Nga vẫn sẽ rộng mở và nhanh chóng.
- Yêu cầu chuyển dịch kỹ năng: Đối với những người Việt đang có ý định sang Nga làm việc với mục tiêu định cư lâu dài, nghị định này là một tín hiệu rõ ràng: bạn cần đầu tư vào các kỹ năng kỹ thuật công nghệ cao hoặc IT thay vì các ngành dịch vụ, y tế hay quản trị kinh doanh như trước đây.