Khi rủi ro địa chính trị leo thang và giá dầu đe dọa phá vỡ mọi ngưỡng kháng cự, các nhà quản lý quỹ tại Châu Á không thể chỉ ngồi nhìn danh mục của mình bốc hơi. Châu Á là khu vực nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đồng nghĩa với việc các thị trường chứng khoán tại đây cực kỳ nhạy cảm với cú sốc đình lạm (lạm phát cao đi kèm tăng trưởng đình trệ). Để bảo vệ tài sản cho nhà đầu tư, các quỹ ứng dụng một loạt các chiến lược phòng vệ tinh vi, nhằm mục đích bù đắp tổn thất từ sự sụt giảm của thị trường chung.
Chiến lược đầu tiên và phổ biến nhất là tái cơ cấu lại tỷ trọng các nhóm ngành trong danh mục. Thay vì rút toàn bộ tiền khỏi thị trường, các quỹ sẽ thực hiện một cuộc đại di cư dòng vốn.
Tăng tỷ trọng nhóm Năng lượng và Hóa chất cơ bản
Các quỹ sẽ dồn vốn vào cổ phiếu của các tập đoàn khai thác và sản xuất dầu khí. Tại Châu Á, những cái tên như Inpex (Nhật Bản), PTTEP (Thái Lan), hay Petronas Chemicals (Malaysia) thường trở thành thỏi nam châm hút dòng tiền. Khi giá dầu tăng, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp này phình to, giúp giá cổ phiếu đi ngược bão.
Chuyển hướng sang Năng lượng tái tạo
Khủng hoảng dầu mỏ là chất xúc tác mạnh mẽ nhất cho quá trình chuyển đổi xanh. Các quỹ ESG hoặc quỹ tăng trưởng sẽ tăng cường mua vào cổ phiếu điện gió, điện mặt trời và pin lưu trữ, kỳ vọng vào sự bứt phá dài hạn khi các chính phủ đẩy nhanh việc tự chủ năng lượng.
Hạ tỷ trọng nhóm nhạy cảm với chi phí
Các quỹ sẽ bán mạnh cổ phiếu của các hãng hàng không, vận tải biển, logistics và các doanh nghiệp sản xuất phụ thuộc nhiều vào hóa dầu. Đồng thời, nhóm ngành tiêu dùng không thiết yếu cũng bị cắt giảm do lo ngại lạm phát sẽ bào mòn sức mua của người dân.
Để bảo vệ danh mục cổ phiếu trước đà lao dốc do lạm phát, các quỹ phòng hộ (Hedge Funds) và quỹ hưu trí lớn thường trực tiếp tham gia vào thị trường hàng hóa phái sinh. Các quỹ sẽ mua các hợp đồng tương lai (Futures) của dầu Brent hoặc WTI. Ý tưởng cốt lõi rất đơn giản: Khi giá dầu tăng do khủng hoảng, lợi nhuận khổng lồ từ vị thế phái sinh này sẽ bù đắp trực tiếp cho phần thua lỗ của danh mục cổ phiếu trên thị trường cơ sở.
Mua quyền chọn mua dầu thô cũng là một chiến lược “mua bảo hiểm” với chi phí cố định. Nếu giá dầu bùng nổ vượt ngoài tầm kiểm soát, quỹ sẽ thu được lợi nhuận lớn. Ngược lại, nếu khủng hoảng được giải quyết nhanh chóng (ví dụ IEA can thiệp thành công), quỹ chỉ mất một khoản phí ban đầu mà không chịu rủi ro vô hạn, trong khi danh mục cổ phiếu sẽ phục hồi trở lại.
Chiến lược Giao dịch cặp đôi
Đây là chiến lược trung lập với thị trường, thường được các quỹ phòng hộ Châu Á cực kỳ ưa chuộng vì nó loại bỏ rủi ro của biến động chỉ số chung, chỉ tập trung vào sự chênh lệch hiệu suất giữa hai tài sản. Quỹ sẽ đồng thời thực hiện hai lệnh: Mua một cổ phiếu được hưởng lợi từ giá dầu tăng và Bán khống một cổ phiếu chịu thiệt hại nặng nề trong cùng một quốc gia hoặc khu vực. Tại thị trường Nhật Bản, một quỹ có thể Mua cổ phiếu của Inpex (tập đoàn khai thác dầu mỏ) và đồng thời Bán khống cổ phiếu của All Nippon Airways (hãng hàng không). Bất kể chỉ số Nikkei 225 tăng hay giảm, quỹ vẫn sẽ có lãi miễn là cổ phiếu Inpex hoạt động tốt hơn cổ phiếu All Nippon Airways trong môi trường giá nhiên liệu đắt đỏ.
Phòng vệ rủi ro tỷ giá
Một trong những tử huyệt của các quỹ đầu tư toàn cầu khi rót vốn vào Châu Á là rủi ro tỷ giá. Khi giá dầu thô (được định giá bằng USD) tăng vọt, các quốc gia Châu Á phải bán nội tệ để mua USD nhập khẩu dầu, khiến các đồng tiền như JPY (Nhật Bản), KRW (Hàn Quốc), hay INR (Ấn Độ) mất giá. Nếu không phòng vệ, lợi nhuận từ cổ phiếu có thể bị xóa sạch bởi sự sụt giảm của tỷ giá. Các quỹ sẽ sử dụng các hợp đồng kỳ hạn để chốt tỷ giá hối đoái cho một ngày trong tương lai. Điều này giúp họ bảo vệ giá trị danh mục khi quy đổi từ nội tệ Châu Á sang đồng tiền cơ sở của quỹ (thường là USD). Một số quỹ phòng hộ vĩ mô (Macro Funds) sẽ chủ động mở vị thế bán khống đối với các đồng tiền của những quốc gia nhập khẩu dầu ròng có rủi ro cao, kiếm lời trực tiếp từ sự mất giá của các đồng tiền này.
Trú ẩn tránh bão
Khi khủng hoảng địa chính trị đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu, tâm lý hoảng loạn là không thể tránh khỏi. Các quỹ sẽ giảm thiểu rủi ro bằng cách phân bổ một phần tài sản vào các công cụ mang tính phòng thủ tuyệt đối. Vàng luôn là kênh trú ẩn truyền thống trong thời kỳ lạm phát cao và bất ổn địa chính trị. Các quỹ sẽ tăng tỷ trọng nắm giữ vàng vật chất hoặc các chứng chỉ quỹ ETF mô phỏng giá vàng. Dù lạm phát tăng, trái phiếu chính phủ Mỹ vẫn được coi là tài sản phi rủi ro lớn nhất thế giới. Dòng tiền sẽ chảy mạnh vào kênh này để tìm kiếm sự an toàn, đặc biệt là các trái phiếu bảo vệ khỏi lạm phát (TIPS).
Cash is King: Cuối cùng, một chiến lược phòng vệ thụ động nhưng hiệu quả là bán bớt các tài sản rủi ro và tăng dự trữ tiền mặt. Điều này không chỉ giúp quỹ giảm thiểu thua lỗ khi thị trường sụp đổ, mà còn tạo ra thế thượng phong để săn lùng các cổ phiếu cơ bản tốt bị bán tháo với giá rẻ mạt khi thị trường tạo đáy.