Mới đây, Philippines và Sri Lanka đã chính thức bày tỏ sự quan tâm đến việc nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ từ Liên bang Nga. Đây không chỉ là một quyết định kinh tế thuần túy mà còn là một bước đi chiến lược nhằm giảm bớt áp lực từ cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.
Đối với Philippines và Sri Lanka, những quốc gia vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Vùng Vịnh, bất kỳ sự đình trệ nào tại Hormuz cũng ngay lập tức dẫn đến: Giá nhiên liệu trong nước tăng vọt; Nguy cơ thiếu hụt dự trữ chiến lược; Áp lực lạm phát đè nặng lên nền kinh tế đang trong quá trình phục hồi. Trong bối cảnh đó, dầu mỏ Nga xuất hiện như một giải pháp thay thế khả thi về cả khối lượng lẫn chi phí.
Điểm mấu chốt cho phép Philippines và Sri Lanka tiến hành các cuộc đàm phán này là động thái bất ngờ từ phía Tây. Cụ thể, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã ban hành một giấy phép chung đặc biệt.
Thông tin quan trọng: Văn bản này cho phép thực hiện các giao dịch liên quan đến dầu và sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga, với điều kiện hàng hóa phải được xếp lên tàu trước ngày 12/03/2026.
Tuy nhiên, “cửa sổ cơ hội” này không kéo dài mãi mãi. Giấy phép chỉ có hiệu lực đến ngày 11/04/2026. Thời hạn ngắn ngủi này buộc các cơ quan năng lượng của Philippines và Sri Lanka phải chạy đua với thời gian để hoàn tất các thủ tục hậu cần, thanh toán và vận chuyển.
Việc mua dầu từ Nga mang lại những lợi ích không thể phủ nhận cho cả hai quốc gia này. Do các lệnh trừng phạt từ phương Tây, dầu Nga thường được giao dịch với mức chiết khấu cao so với giá dầu Brent. Điều này giúp các quốc gia đang phát tri ển tiết kiệm được hàng tỷ USD ngoại tệ. Việc giảm bớt sự phụ thuộc vào một khu vực duy nhất (Trung Đông) giúp tăng cường tính tự chủ và khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.
Tại Philippines, chính quyền Tổng thống Marcos Jr. đang nỗ lực kiềm chế giá điện và xăng dầu vốn thuộc hàng cao nhất khu vực. Việc tiếp cận nguồn dầu giá rẻ là ưu tiên hàng đầu để bảo vệ sức mua của người dân. Trong khi đó, đối với Sri Lanka, quốc gia vẫn đang gồng mình vượt qua tàn dư của cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất lịch sử, dầu mỏ Nga không chỉ là nhiên liệu mà còn là phao cứu sinh. Colombo cần nguồn năng lượng ổn định để duy trì sản xuất công nghiệp và hệ thống giao thông công cộng mà không làm cạn kiệt nguồn dự trữ ngoại hối vốn đã mỏng manh.
Quyết định nghiên cứu nhập khẩu dầu Nga của Philippines và Sri Lanka là minh chứng cho thấy chủ nghĩa thực dụng đang lên ngôi trong chính sách năng lượng toàn cầu. Khi an ninh quốc gia bị đe dọa bởi các cuộc khủng hoảng địa chính trị từ xa, các nước buộc phải tìm kiếm mọi nguồn lực sẵn có, bất chấp những rào cản về pháp lý hay áp lực từ các cường quốc.