Vào ngày 26/01/2026, tại New Delhi, Ấn Độ và Liên minh Châu Âu (EU) đã chính thức ký kết hiệp định thương mại tự do (FTA), một sự kiện được Chủ tịch Ủy ban Châu âu Ursula von der Leyen mô tả là “mẹ của các thỏa thuận”. Thỏa thuận này kết nối một thị trường khổng lồ với 2 tỷ dân và chiếm 25% GDP toàn cầu, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ kinh tế quốc tế. Động lực chính thúc đẩy việc hoàn tất đàm phán kéo dài hai thập kỷ này là áp lực từ chính sách thuế quan của tổng thống mỹ Donald Trump, đặc biệt sau khi mỹ tăng thuế 25% đối với hàng hóa ấn độ vào tháng 08/2025.
Theo các điều khoản của hiệp định, hàng rào thuế quan đối với nhiều mặt hàng chủ lực sẽ được gỡ bỏ hoặc cắt giảm mạnh. Cụ thể, đối với hàng xuất khẩu từ EU sang Ấn Độ, thuế nhập khẩu máy móc và thiết bị điện tử (kim ngạch 16,3 tỷ euro) giảm từ 44% xuống 0%; thuế đối với sản phẩm hàng không vũ trụ giảm từ 44% xuống 11%; và thiết bị y tế giảm từ 27,5% xuống 0%. Đáng chú ý, thuế nhập khẩu đối với ô tô châu âu sẽ giảm từ 110% xuống 10% cho hạn ngạch 250.000 xe mỗi năm, mở ra cơ hội lớn cho ngành công nghiệp ô tô Đức và Pháp. Các mặt hàng khác như rượu vang cao cấp, dầu ô liu và sản phẩm hóa chất cũng được hưởng mức giảm thuế sâu.
Về phía Ấn Độ, hiệp định này là cứu cánh cho các ngành công nghiệp thâm dụng lao động như dệt may và trang sức, vốn đang chịu thiệt hại nặng nề do thuế quan của Mỹ và sự cạnh tranh gay gắt từ Bangladesh hay Pakistan. Tuy nhiên, để bảo vệ nông dân trong nước, Ấn Độ vẫn giữ nguyên các hạn chế đối với một số mặt hàng nhạy cảm như đậu nành, thịt bò, gạo và các sản phẩm từ sữa.
Dưới góc nhìn của VBC, sự hình thành khu vực thương mại tự do Ấn Độ – EU sẽ tạo ra những tác động sâu rộng đến Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực. Đối với Việt Nam, áp lực cạnh tranh tại thị trường châu Âu sẽ gia tăng đáng kể. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày và thủy sản sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh trực tiếp từ hàng hóa Ấn Độ vốn được hưởng ưu đãi thuế quan tương đương hoặc tốt hơn. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao chất lượng sản phẩm và tận dụng triệt để hơn nữa các lợi thế từ hiệp định EVFTA.
Đối với Nga và các doanh nghiệp có liên quan đến thị trường Nga, thỏa thuận này mang đến cả thách thức và rủi ro. Việc ấn độ hội nhập sâu hơn vào tiêu chuẩn kinh tế của EU có thể dẫn đến việc kiểm soát chặt chẽ hơn về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, đặc biệt là các nguyên liệu đầu vào nhập khẩu từ Nga như năng lượng hay kim cương thô. Các doanh nghiệp Nga sử dụng Ấn Độ làm trung gian thương mại cần đặc biệt lưu ý đến các quy định mới về tuân thủ để tránh rủi ro bị áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp hoặc rào cản kỹ thuật.
Về thị trường tài chính và đầu tư, dòng vốn FDI từ châu Âu có thể sẽ có sự dịch chuyển sang Ấn Độ để tận dụng cơ sở sản xuất mới và tiếp cận thị trường tiêu thụ nội địa đang tăng trưởng, với mục tiêu tăng trưởng GDP 8% mỗi năm của Ấn Độ. Điều này có thể ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư vào các thị trường mới nổi khác, bao gồm cả Việt Nam. Tuy nhiên, sự phát triển hạ tầng và công nghiệp tại ấn độ cũng sẽ tạo ra nhu cầu lớn về nguyên vật liệu và dịch vụ xây dựng, mở ra cơ hội cho các nhà thầu và nhà cung ứng quốc tế.
Vai trò của VBC trong bối cảnh này là giúp khách hàng điều hướng qua sự phức tạp của các hiệp định thương mại chồng chéo và biến động địa chính trị. Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá lại chuỗi cung ứng toàn cầu, xác định các rủi ro tiềm ẩn về xuất xứ hàng hóa và tìm kiếm các thị trường ngách tiềm năng.
Để hiện thực hóa các khuyến cáo và hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng, VBC cung cấp các dịch vụ chuyên sâu sau:
- tư vấn chiến lược thâm nhập thị trường và tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do (FTA).
- dịch vụ phân tích tác động của thuế quan và rào cản kỹ thuật đối với hàng hóa xuất khẩu.
- tư vấn tuân thủ quy tắc xuất xứ và các quy định về trừng phạt thương mại quốc tế.
- hỗ trợ pháp lý trong đàm phán hợp đồng thương mại và giải quyết tranh chấp quốc tế.
- tư vấn tái cấu trúc chuỗi cung ứng để tối ưu hóa chi phí và giảm thiểu rủi ro địa chính trị.
Trong kỷ nguyên của những biến động thương mại lớn, sự am hiểu sâu sắc và khả năng thích ứng nhanh là chìa khóa của thành công. VBC cam kết là đối tác tin cậy, cung cấp giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp vững vàng trước mọi thay đổi của thị trường toàn cầu.