EU được cho là đang chuẩn bị một gói trừng phạt kinh tế chưa từng có nhằm vào Mỹ. Lý do không phải là vấn đề thuế quan, mà là tham vọng địa chính trị của cựu Tổng thống Donald Trump đối với Greenland.
Theo tiết lộ từ The Sunday Telegraph, giới chức Brussels đang ráo riết chuẩn bị các biện pháp trả đũa kinh tế trong trường hợp Washington tiếp tục gây sức ép lên Đan Mạch để thâu tóm Greenland. Đối với EU, đây không còn là một thương vụ bất động sản kỳ quặc, mà là sự vi phạm trực tiếp đến chủ quyền của một quốc gia thành viên.
Để đối phó, EU dự kiến kích hoạt “vũ khí chủ đạo” trong chính sách thương mại của mình: Cơ chế Chống Cưỡng ép (Anti-Coercion Instrument – ACI). Đây được xem là “khẩu bazooka thương mại” cho phép Brussels áp đặt các biện pháp trừng phạt nhanh chóng mà không cần quy trình phê duyệt kéo dài.
Danh sách “nạn nhân” tiềm năng của EU bao gồm những cái tên quyền lực nhất nền kinh tế Mỹ: Google, Microsoft, Amazon, X (Twitter), Meta và các ngân hàng lớn. Kế hoạch tấn công của EU được phác thảo trên ba mặt trận chính: Cô lập kỹ thuật số (chặn quyền truy cập các dịch vụ đám mây (Cloud) của Mỹ đối với khu vực công tại châu Âu); Tấn công tài chính (Đánh thuế và phạt nặng các tập đoàn công nghệ, đồng thời đe dọa đóng băng tài sản của các ngân hàng Mỹ tại EU); Rào cản thị trường (hạn chế quyền tiếp cận thị trường châu Âu – nơi có giá trị giao thương khoảng 2.000 tỷ Euro mỗi năm).
Nếu EU bóp cò, Mỹ chắc chắn sẽ không đứng yên. Với triết lý “Nước Mỹ trên hết”, Washington nắm trong tay những quân bài tẩy có thể khiến nền kinh tế Lục địa già tê liệt: Thuế quan trừng phạt (nhắm vào các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của châu Âu như ô tô (Đức), dược phẩm, nông sản và thời trang (Pháp, Ý)); Cấm vận công nghệ: Cắt nguồn cung chip bán dẫn và các công nghệ lõi quan trọng; Siết chặt tài chính (cấm các công ty châu Âu hoạt động tại Mỹ và trừng phạt ngược lại hệ thống ngân hàng EU).
Dù thái độ của EU rất cứng rắn, nhưng các con số thống kê lại vẽ nên một bức tranh đáng lo ngại về sức chịu đựng của khối này trong một cuộc chiến tổng lực với Mỹ:
Những con số biết nói:
- 74%: Tỷ lệ các công ty châu Âu phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng đám mây của Mỹ (AWS, Azure, Google Cloud).
- 80%: Lượng năng lượng nhập khẩu của châu Âu hiện đến từ Mỹ (sau khi cắt giảm nguồn cung từ Nga).
- An ninh: 80% công nghệ quân sự và sự bảo đảm an ninh của châu Âu dựa vào chiếc ô bảo hộ của NATO/Mỹ.
Nếu Mỹ “tắt cầu dao” năng lượng hoặc ngắt kết nối các dịch vụ đám mây, nền hành chính và công nghiệp châu Âu có nguy cơ sụp đổ nhanh hơn nhiều so với thiệt hại mà Google hay Meta phải gánh chịu từ các khoản phạt. Việc EU mang “thương mại” ra để đe dọa các tham vọng “địa chính trị” của Mỹ cho thấy sự rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Có thể đây chỉ là một đòn dọa dẫm trong ván bài đàm phán để buộc Mỹ từ bỏ ý định với Greenland. Tuy nhiên, nếu một trong hai bên tính toán sai lầm và kích hoạt các biện pháp trừng phạt thực tế, thế giới sẽ chứng kiến một cuộc khủng hoảng kinh tế song phương tồi tệ nhất lịch sử hiện đại – nơi mà kẻ thắng cuộc cũng sẽ phải chịu những tổn thất khá lớn.