Trí tuệ nhân tạo không còn là một khái niệm ảo trên không gian số, mà đang trở thành một trong những thực thể tiêu thụ năng lượng lớn nhất hành tinh. Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn và công nghệ tạo ảnh đang đặt ra một thách thức chưa từng có đối với hệ thống lưới điện toàn cầu.
Quy mô tiêu thụ năng lượng của các trung tâm dữ liệu (data center) phục vụ cho AI hiện đã đạt đến mức báo động. Trong năm 2024, tổng lượng điện năng mà các trung tâm dữ liệu trên toàn thế giới tiêu thụ đã chạm mốc 415 TВт·ч. Con số này gần như tương đương với tổng sản lượng điện tiêu thụ của toàn bộ nước Đức. Các chuyên gia ước tính đến năm 2030, nhu cầu năng lượng phục vụ cho việc vận hành và huấn luyện các mô hình AI sẽ tăng hơn gấp đôi so với hiện tại. Siêu máy tính của tập đoàn xAI (do Elon Musk sáng lập) có công suất tiêu thụ lên tới 1 GW.
Nếu như trong quá khứ, các nhà máy điện được xây dựng để phục vụ cho các khu công nghiệp, công xưởng hay đô thị hóa, thì ngày nay, chúng được dựng lên để nuôi sống các thuật toán, chatbot và các công cụ tạo ảnh. Thực tế này đã buộc các tập đoàn công nghệ lớn phải tự đi tìm giải pháp năng lượng cho riêng mình, kích hoạt làn sóng quay trở lại với năng lượng hạt nhân. Để đảm bảo nguồn cung điện liên tục và không phát thải carbon cho hệ thống AI, Microsoft đã ký thỏa thuận khôi phục và vận hành lại một lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân cũ (Three Mile Island). Không đứng ngoài cuộc chơi, Google đã chuyển hướng đầu tư xây dựng các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) để chủ động cung cấp năng lượng trực tiếp cho các trung tâm dữ liệu thế hệ mới.
Trí tuệ nhân tạo đang định hình lại cấu trúc của ngành năng lượng toàn cầu. Từ một công cụ hỗ trợ phần mềm, AI đang dịch chuyển để trở thành một trong những ngành công nghiệp nặng tiêu thụ tài nguyên lớn nhất thế giới, đẩy nhân loại vào một bài toán nan giải giữa phát triển công nghệ đột phá và bảo đảm an ninh năng lượng vĩ mô.