Siêu chu kỳ hàng hóa xuất hiện trong nền kinh tế toàn cầu

Giới chuyên gia nhận định, chu kỳ tăng giá nguyên liệu thô sẽ kéo dài trong nhiều năm tới

10 năm thâm hụt

Các chuyên gia của ngân hàng Saxo Bank mới đây đã đưa ra dự báo, nguồn cung hàng hóa trên thế giới sụt giảm và giá cả tăng cao đánh dấu sự khởi đầu của một siêu chu kỳ hàng hóa mới, sẽ kéo dài khoảng 10 năm. Giám đốc chiến lược của Saxo Bank Peter Garnry cho biết, ngân hàng đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung trong bối cảnh đại dịch, suy giảm đầu tư vào các ngành công nghiệp và quá trình khử carbon đang tăng tốc. 

Tuy nhiên, Saxo Bank không phải là ngân hàng đầu tiên đề cập đến siêu chu kỳ nguyên liệu mới. Trước đó vào tháng 02/2021, các nhà phân tích của ngân hàng JPMorgan đã đưa ra dự báo tương tự như trên. Theo đó, thế giới đã ghi nhận bốn siêu chu kỳ tăng giá nguyên liệu trong vòng 100 năm qua (tức 25 năm/chu kỳ) và siêu chu kỳ gần chất đã bắt đầu vào năm 1996, tức năm 2021 sẽ xuất hiện một siêu chu kỳ mới. 

Nguyên nhân đầu tiên cho sự xuất hiệu của siêu chu kỳ nguyên liệu mới là sự phục hồi kinh tế tại Trung Quốc và các thị trường mới nổi nói chung. Thứ hai là sự suy yếu của đồng USD do các chương trình hỗ trợ kinh tế quy mô lớn được triển khai tại Mỹ. Nhà phân tích Marko Kolanovic tại JPMorgan cho biết, đồng USD đang suy yếu và các nhà quản lý tài sản ngày càng tích cực bổ sung các loại hàng hóa và danh mục đầu tư của mình để bảo vệ các khoản đầu tư vào lạm phát. Theo vị chuyên gia này, sau mười hai năm tăng trưởng, siêu chu kỳ nguyên liệu cuối cùng (bắt đầu từ năm 1996) đã đạt đỉnh. Sau đó là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, kéo theo tốc độ tăng trưởng kinh tế ở châu Âu và Trung Quốc đi xuống. Kết quả là giá hàng hóa giảm. Siêu chu kỳ nguyên liệu kết thúc giai đoạn suy thoái kéo dài khoảng 12 năm và kết thúc vào năm 2020. 

Giai đoạn cuối của siêu chu kỳ nguyên liệu được đánh dấu bằng cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, suy thoái sản xuất toàn cầu và sau đó là khủng hoảng đại dịch. Hậu quả thảm khốc là giá dầu lần đầu tiên trong lịch sử giảm xuống mức âm. Do đó, gần như chắc chắn thế giới đã bước vào giai đoạn đầu của một siêu chu kỳ nguyên liệu mới. Những vector định hướng cho siêu chu kỳ này bắt đầu bằng sự phục hồi kinh tế sau đại dịch, đồng USD yếu, lạm phát cao cũng như những hậu quả khó dự báo trước của chương trình nghị sự “xanh” toàn cầu. Chương trình nghị sự này sẽ xung đột với những hạn chế vật lý, liên quan đến tiêu thụ năng lượng và nguồn cung năng lượng. 

Các nhà phân tích tại Saxo Bank nhấn mạnh, lý do chính để bắt đầu một siêu chu kỳ hàng hóa mới là sự chuyển đổi “xanh”. Chi phí vốn (CAPEX) trong lĩnh vực khai khoáng và năng lượng thấp đang thấp hơn theo tiêu chuẩn cũ, đồng thời các nước phát triển đang đẩy nhanh quá trình khử carbon, tập trung quá mức vào chính sách ESG (môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp), làm tăng chi phí chung của doanh nghiệp. Theo các chuyên gia của Saxo Bank, chuyển đổi “xanh” có lẽ là tính toán chính trị sai lầm lớn nhất trong lịch sử, để lại hậu quả chính là lạm phát tăng cao và nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng yếu. Trong tình huống này, hàng hóa có cơ hội tốt nhất để tạo ra lợi nhuận vượt mức trong dài hạn. 

Thực tế cho thấy, đã có một đợt tăng giá mạnh mẽ đối với nhiều mặt hàng chủ chốt trong năm nay. Điều này đã khiến chi tiêu tiêu dùng tăng vọt sau suy thoái kinh tế vì Covid-19. Mặc dù thị trường đang có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng giá nguyên liệu sẽ tiếp tục tăng chậm do hạn chế về nguồn cung. 

Siêu chu kỳ sẽ kéo dài

Nhiều chuyên gia Nga đồng tính đánh giá với các chuyên gia quốc tế. Một số chuyên gia nhận định, giá  hàng hóa trên thị trường đã bắt đầu giảm vào mùa hè năm 2008 và giảm dần cho đến mùa xuân năm 2020 trước khi bắt đầu một sự gia tăng giá đáng kể. Xu hướng tăng giá được cho là tất yếu vì kể từ thời điểm 2008 đến nay, nền kinh tế thế giới đã vận động không ngừng, quy mô GDP ngày càng tăng và nhu cầu nguyên liệu để đảm bảo tăng trưởng GDP ngày càng lớn hơn. 

Nhiều chuyên gia Nga cho rằng, sự gia tăng giá hàng hóa sẽ diễn ra trong dài hạn. Nhu cầu tiêu thụ tăng lên cùng với sự phát triển của nền kinh tế, vượt khả năng đáp ứng của những nguồn cung cấp. Dẫn chứng cho nhận định này, hãng xếp hạng Moody’s mới đây đã công bố báo cáo cho biết, để ngăn chặn cú sốc giá trên thị trường dầu mỏ, các khoản đầu tư hàng năm của các công ty khai thác dầu khí phải tăng 150%. Còn thực tế hiện nay, đầu tư vào khai thác và sản xuất dầu khí đã giảm khoảng 30% vào năm 2020 và chỉ phục hồi nhẹ sau đó. Phía Moody’s cũng nhận định, đầu tư cho dầu khí trong năm 2021 dự kiến chỉ ở mức 352 tỷ USD, bất chấp nhu cầu thực tế sau đại dịch là khoảng 542 tỷ USD. Điều này tạo điều kiện cho giá dầu thế giới tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới và kéo theo đó là các nguồn nhiên liệu khác. 

Các chuyên gia cùng chung nhận định rằng, năm 2021 sẽ bắt đầu chu kỳ kinh tế vĩ mô mới, thậm chí là một siêu chu kỳ giá mới khi nhu cầu hàng hóa tăng trưởng, công nghiệp nặng tăng trưởng và tất cả các thành phần kinh tế cơ bản đều gia tăng. Trước mắt, thế giới sẽ ghi nhận đà tăng giá dầu thô, khí đốt, than sẽ kéo dài trong vài năm nữa khi nhu cầu những loại nhiên liệu này vẫn ở mức cao, nhất từ từ Trung Quốc. Đây là thị trường tiêu thụ năng lượng tiềm năng nhất của Nga. Phía Nga được dự báo được hưởng lợi nhiều nhất từ tăng trưởng nhu cầu của Trung Quốc trong siêu chu kỳ nguyên liệu mới khi sở hữu các đường ống dẫn dầu, dẫn khí kết nối trực tiếp với thị trường Trung Quốc.